Με το βλέμμα στ΄ άστρα...
[...και σα να ‘χασαν το δρόμο τους,
και μαζί μ’ αυτό σα να ‘χασαν
λίγο λίγο και την έγνοια,
λίγο λίγο και τη γνώμη,
κ’ ύστερα και κάθε μνήμη,
κ’ ύστερα και κάθ’ ελπίδα,
και που δεν κρατούσαν πίσω τους
και που μήτε ξάνοιγαν εμπρός
μια πατρίδα.
Κ. Παλαμάς
Αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. Κακαβιά. Εκεί που τέμνεται το γκρίζο με την ίριδα. Καραβάνια γεμάτα δίψα για εικόνες ξεπερνούν τα σύνορα της μοίρας μας. Συναντήσεις: Αδελφικά σφιχταγκαλιάσματα – ρυτιδιασμένα τα πρόσωπα , παιδικές οι αναμνήσεις. Μπροστά, μια πύλη γαλάζια, ανοιχτή πλέον, φτιαγμένη 50 χρόνια τώρα για να παγιδεύει όνειρα - ανάχωμα σε δυο κόσμους. Πίσω αστέρια που πέφτουν, από πηλήκια που φθείρονται. Αστέρια που ‘χασαν πια το νόημα. Πηλήκια που δε φοβίζουν πια. Πίσω εστίες, προγονικές, που αμήχανα χαιρετίζουν τα παιδιά τους – μπροστά η ελπίδα και νέα στέγη στα όνειρα μας...
Ξεριζωμός...
Δεκαεφτά χρόνια μετά, σύγχρονοι μέτοικοι στην ίδια μας την χώρα, χαμένοι ο καθένας στο μικρόκοσμο του, συγκυριακά συναντιόμαστε και οι κουβέντες που ανταλλάσουμε όλο και μικραίνουν. Σπανίζουν πλέον οι προσθήκες στο βιβλίο της δικιάς μας ιστορίας. Μιας ιστορίας που γράφτηκε με λέξεις και αίμα, σαν εκείνα τα μοιρολόγια που σε μυούν στον άνυδρο τόπο της Ηπείρου και κάνουν τη σκέψη να φεύγει πέρα, μακριά από την επαρχιακή αυτάρκεια της τετριμμένης λογικής.
Είναι απαραίτητο να αποκτήσουμε και πάλι κοινό σημείο αναφοράς και να επαναπροσδιοριστούμε σαν άτομα και σαν κοινότητα που ψάχνει την ταυτότητα της. Είναι αναγκαία η ανάσχεση της εσωστρέφειας που εμφανίζεται σε όλες της κοινωνικές μας εκφάνσεις και που νομοτελειακά μας οδηγεί στην αυτοαναίρεση. Ο κόσμος μας φτιαγμένος από μια σύνθεση αντιθέσεων και διλλημάτων βρίθει από έλλειψη ισχυρών συμβόλων και ιδεωδών και κανένας λαός ποτέ και πουθενά δεν κατάφερε να επιβιώσει με αναχρονιστικούς συμβολισμούς και αβεβαιότητα προσδοκιών που αδειάζουν νοηματικά το παρών και υποθηκεύουν το μέλλον. Η απομάκρυνση μας κυριολεκτικά και χρονικά από αυτό που μας προσδιορίζει ως ένα ξεχωριστό αλλά και σημαίνων κομμάτι του ελληνισμού καθώς και η εν γένει αντιμετώπιση του ελληνικού κράτους ενέτεινε στο να γίνουμε πολίτες με μειωμένο αίσθημα συμμετοχής, ευθύνης, αλληλεγγύης. Και εδώ ελλοχεύει ο τεράστιος κίνδυνος να αφήσουμε τον τόπο μας στο έλεος του θεού και των Τιράνων. Γιατί η πατρίδα ημών των «κατ’ απονομή και ορκωμοσία» Ελλήνων είναι εκτός των συνόρων (και δυστυχώς και των προτεραιοτήτων) του ελληνικού κράτους.
2007. Κακαβιά. Εκεί που τέμνεται το γκρίζο με την ίριδα. Μόνο που κάναμε ένα λάθος. Το ουράνιο τόξο δεν είναι από αυτή την πλευρά, αλλά εκεί ... εκεί στα χρόνια τα παιδικά, στο άρωμα από τα μανουσάκια και τις πασχαλιές κάθε άνοιξη, στα ήσυχα μεσημέρια του καλοκαιριού, σε ένα ηλιοβασίλεμα στα Σιάδια στο Λόγγο, στο πρώτο ερωτικό σκίρτημα, σε ένα μητρικό χάδι, σε μια κλεφτή ματιά προς τα Ζωνάρια, σε ένα βαριεστημένο πρωινό στο σχολείο, στα μέρη μου πατήσαμε, ονειρευτήκαμε, κλάψαμε, και πρωτοείδαμε τον κόσμο, είναι εκεί στους τάφους των προγόνων μας. Γιατί πατρίδα δεν είναι μόνον ο τόπος, γιατί πατρίδα δεν είναι μόνον οι μνήμες, γιατί πατρίδα είναι η ίριδα που δίνει χρώμα στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, γιατί τη γη τη γενέθλια την κουβαλάμε μαζί μας.
Γιατί πατρίδα είμαστε εμείς.
Ποτέ κανείς δεν είπε τόσα με τόσες λίγες λέξεις...