Διαβάζοντας ελληνόφωνα έντυπα που εκδίδονται στην Ελλάδα και στη Βόρειο Ήπειρο μένω κατάπληκτος από τις θέσεις ορισμένων (ευτυχώς ολίγων), οι οποίοι καταφέρονται με δριμύτητα κατά του Μητροπολιτικού Κέντρου, κατηγορώντας το για αδιαφορία και έλλειψη ενδιαφέροντος για την επίλυση των προβλημάτων που ταλανίζουν τον βορειοηπειρωτικό ελληνισμό.
Επιπλέον, στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις με Βορειοηπειρώτες, διαπιστώνει κανείς τη δυσαρέσκεια και τη λύπη τους, ισχυριζόμενοι ότι εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους από την Ελληνική Πολιτεία, η οποία δε επέδειξε το προσήκον ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του Βορειοηπειρωτικού χώρου και την παροχή βοήθειας στους Έλληνες της εθνικής κοινότητας.
Ίσως, ως ένα σημείο να δικαιολογούνται για τις αναφορές τους στη στάση της Ελληνικής Πολιτείας προς τους Έλληνες της Βορείου Ηπείρου, οι οποίοι, από της συστάσεως του αλβανικού κράτους, καταδιώκονται και λοιδωρούνται για την ελληνική τους καταγωγή. Μάλιστα, κατά την σχεδόν 50χρονη περίοδο του αλήστου μνήμης προηγούμενου δικτατορικού καθεστώτος, εγκλωβισμένοι, απομονωμένοι και αποκομμένοι από τον μητρικό κορμό, έχασαν τον προσανατολισμό τους. Στα δίσεκτα αυτά χρόνια ο αφελληνισμός εντάθηκε, κορυφώθηκε με τις διώξεις, τις εκτοπίσεις, τις φυλακές, τους θανάτους. Η εξαθλίωση, ο φόβος και ο τρόμος συμάδεψαν τους ανθρώπους.
Πολλές φορές μας δόθηκε η ευκαιρία να αναφερθούμε στις υποχρεώσεις του ελληνικού κράτους απέναντι στον βορειοηπειρωτικό ελληνισμό και στην ανάγκη να παραμεριστούν αντιφάσεις, αναστολές και αυτοσχεδιασμοί και να ληφθούν πρωτοβουλίες υπεράσπισης της μειονότητας και υποστήριξης στη διεκδίκηση όσων δικαιούνται. Και αυτό γιατί, κανένα έθνος δεν απαρνήθηκε τους ανθρώπους του στο όνομα κάποιου ανιστόρητου και ομιχλώδους διεθνισμού.
Γράφαμε για ανάγκη να έρθει αρωγός η Ελληνική Πολιτεία με σκοπό να παραμείνουν οι Βορειοηπειρώτες στις πατρογονικές τους εστίες και εκεί να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους και να δημιουργήσουν.
Γράφαμε ακόμη για τους αναγκαίους τομείς δράσης του ελληνικού κράτους για την επιβίωση της ελληνικής μειονότητας, τους οποίους εξειδικεύαμε στους εξής: 1) Επιδίωξη οικονομικής σταθερότητας στην Αλβανία με επενδυτικά προγράμματα, 2) Διακρατική συνεργασία και ειλικρινής διάλογος για τον σεβασμό των κατοχυρωμένων μειονοτικών δικαιωμάτων, 3) Προστασία των ελληνικών περιουσιών από τις αρπακτικές διαθέσεις αλβανικών κύκλων, 4) Συνεργασία σε θέματα πολιτισμού, εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης, 5) Υποστήριξη του οδικού δικτύου στις βορειοηπειρωτικές περιοχές, το οποίο βρίσκεται σε πρωτόγονη κατάσταση, 6) Οικονομική ενίσχυση των δασκάλων που διδάσκουν στα μειονοτικά σχολεία, με παράλληλα σεμινάρια, ώστε να επανασυνδεθούν οι δάσκαλοι με τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική γλώσσα, 7) Η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας στα σχολικά βιβλία. Η ιστορική διαστρέβλωση και παραποίηση των γεγονότων δεν εξυπηρετεί τις διακρατικές σχέσεις.
Διττή πρέπει να είναι η προοπτική και ηπροσέγγιση του θέματος: Από τη μια μεριά η ανάγκη παραμονής των Βορειοηπειρωτών στον τόπο τους και η αποφυγή του κινδύνου ξεριζώματος από την πατρική γη και από την άλλη η στήριξη, η αναγέννηση, η συσπείρωση και οργάνωση του ελληνισμού.
Από αυτά άλλα πραγματοποιήθηκαν και άλλα βρίσκονται στο δρόμο της υλοποίησης. Μακάρι όλα τα προβλήματα να λύνονταν αυτόματα. Δυστυχώς, υπάρχουν πολλές δυσκολίες για την επίλυσή τους. Η κρατική αδιαφορία, η αρνητική στάση της γειτονικής χώρας, η παθητικότητα των βορειοηπειρωτικών οργανώσεων, είναι από τους λόγους που παρατηρούνται καθυστερήσεις.
Έχουμε τη γνώμη, και πιστεύω ότι διερμηνεύω και τα αισθήματ απολλών συμπατριωτών, ότι από την ελληνική Πολιτεία πραγματοποιήθηκαν αρκετά σε πολλούς τομείς. Θα ήταν αχαριστία εάν δεν αναγνωρίζαμε τη συμπαράσταση της Μητρόπολης προς τους Έλληνες της Βορείου Ηπείρου. Θα αναφερθούμε σύντομα σε κάποιες από τις πολλές προσφορές που δεν πρέπει να λησμονούμε:
1) Μετά την κατάρρευση του προηγούμενου καθεστώτος στην Αλβανία ακολούθησε η ΜΕΓΑΛΗ ΕΞΟΔΟΣ, η ΜΕΓΑΛΗ ΦΥΓΗ προς την Ελλάδα. Η περίθαλψη και η φιλοξενία των ταλαιπωρημένων προσφύγων από τους Έλληνες ήταν συγκινητική. Η Ήπειρος είχε μεταβληθεί σε ένα απέραντο ξενοδοχείο, προσφέροντας στοργή στους ανθρώπους μας, οι οποίοι κοπαδιαστά εγκατέλειπαν τον «αλβανικό παράδεισο».
2) Το κράτος ίδρυσε το «Ίδρυμα Παλλινοστούντων», η συνεισφορά του οποίου ήταν καθοριστική. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση «Κέντρων Υποδοχής» των προσφύγων στην Πωγωνιανή, στο Βασιλικό, στους Φιλιάτες, στο Ζηρό και αλλού. Τα κέντρα αυτά πρόσφεραν πρώτες βοήθειες σε ένδυση, υπόδηση, τροφή και ύπνο. Ήταν λύση ανάγκης, αλλά πράξη σοφή. Μέσα στο χειμώνα η φιλοξενία σ’ αυτά τα Κέντρα ήταν υποδειγματική.
3) Σχεδόν καθημερινά φορτηγά αυτοκίνητα (νταλίκες) με δέματα (πολλοί θα θυμούνται τα «πάκα» με τα χελιδόνια) επισκέπτονταν αστικά κέντρα και χωριά, όχι μόνο στη Βόρειο Ήπειρο, αλλά σχεδόν σε όλη την Αλβανία και διένειμαν ρούχα και τρόφιμα. Αυτή την δύστυχη περίοδο η οικονομία της Αλβανίας είχε καταρρεύσει και ο κοινωνικός ιστός είχε διαρραγεί. Ο κίνδυνος εσωτερικής ανωμαλίας και αναταραχής ήταν άμεσος. Η βοήθεια που πρόσφερε η Ελλάδα σε τρόφιμα και ενδύματα ήταν «μάνα εξ ουρανού» και συγκράτησε όρθιους τους ρακένδυτους Αλβανούς πολίτες, ανεξάρτητα από φυλή και θρήσκευμα.
4) Στο διάστημα που μεσολάβησε από το 1990 μέχρι σήμερα χιλιάδες ορειοηπειρωτικές οικογένειες, με υπομονή και έντιμη εργασία, δημιουργήθηκαν και αποκαταστάθηκαν. Πολλά βορειοηπειρωτόπουλα σπούδασαν και είναι δάσκαλοι, καθηγητές, γιατροί, δικηγόροι και ειδικευμένοι επαγγελματίες. Μακάρι, τα νέα αυτά παιδιά να εγκολπωθούν την αγάπη για την ιδιαίτερη πατρίδα τους, να επιστρέψουν και να βοηθήσουν στην ανάπτυξή της.
5) Από την Ελληνική Πολιτεία παραχωρήθηκε «διπλή υπηκοότητα» στους Βορειοηπειρώτες. Ήταν ένα βασικό αίτημα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου το οποίο εκπληρώθηκε. Σχετικά με το θέμα της διπλής υπηκοότητας χρειάζεται προσοχή. Είναι ανάγκη να κατοχυρωθεί το δικαίωμα των Βορειοηπειρωτών στις ιδιοκτησίες και στη γη τους γενικά. Εάν δεν κατοχυρωθεί το δικαίωμα αυτό ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσουν και την εθνική τους ταυτότητα.
6) Στους ηλικιωμένους Βορειοηπειρώτες χορηγήθηκε από τον ΟΓΑ αγροτική σύνταξη, η οποία θεραπεύει βασικές τους ανάγκες και ζουν χωρίς δυσκολίες και ανασφάλειες. Ακούγονται φωνές ότι οι συντάξεις αυτές προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν είναι αλήθεια. Χορηγήθηκαν από το ελληνικό κράτος και αυτό να μην μας διαφεύγει. Να είμαστε ευγνώμονες για τη σημαντική και ουσιαστική αυτή βοήθεια.
7) Τελευταία με πρωτοβουλία των υπουργείων Εξωτερικών και Παιδείας πραγματοποιήθηκε η εκτύπωση 24ων τίτλων βιβλίων στην ελληνική γλώσσα, τα οποία και διανεμήθηκαν στους μαθητές των μειονοτικών σχολείων. Ένα αίτημα που χρόνιζε είχε αίσιο τέλος. Από τον κ. Ν. Γερασιμίδη, μορφωτικό ακόλουθο στο Ελληνικό Προξενείο Αργυροκάστρου, πληροφορούμαστε ότι το ζήτημα που είχε ανακύψει με τα βιβλία της γεωγραφίας και της ιστορίας ρυθμίστηκε.
Εκτός από αυτά και άλλα αιτήματα ικανοποιήθηκαν. Σε ένα τόσο μικρό χρονικό διάστημα δεν ήταν δυνατόν να λυθούν τα πάντα. Ενέργειες γίνονται και προσπάθειες καταβάλλονται. Επομένως, το Μητροπολιτικό Κέντρο δεν μας έχει εγκαταλείψει.
Η αγνωμοσύνη δεν είναι καλός σύμβουλος. Να είμαστε ευγνώμονες για όσα μας πρόσφεραν και για εκείνα που αποκτήσαμε.
Ας μην περιμένουμε παθητικά να μας συντρέχουν οι άλλοι. Μόνοι μας να δραστηριοποιηθούμε και με το όργανό μας, πρωτοστασούσης της «ΟΜΟΝΟΙΑΣ», να απαιτήσουμε από την ελληνική και την αλβανική κυβέρνηση όσα δικαιούμαστε.
Η δικαίωση δεν θα έρθει μέσα από στείρες και αρνητικές θέσεις, αλλά μέσα από δημιουργικές διεργασίες, τις οποίες οι ίδιοι να επεξεργαζόμαστε και να αγωνιζόμαστε για την υλοποίησή τους.
Γράφει: Νίκος Υφαντής
Πηγή Π.Λ.