Στην καρδιά του καλοκαιριού η αλβανική αστυνομία επέβαλε «εμπάργκο» νερού σε ένα ορεινό χωριό του Αργυροκάστρου, το Λαζαράτι. Απαγορεύει να ανεβούν βυτιοφόρα, γιατί το νερό αποδεδειγμένα προορίζεται όχι για να πιουν οι άνθρωποι, αλλά για να ποτίσουν τις φυτείες ινδικής κάνναβης που καλλιεργούν και οι οποίες καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις.
Καλά, και γιατί δεν εισβάλλει στο χωριό να τις ξεριζώσει, να συλλάβει τους καλλιεργητές τους και να τελειώνει, αντί να στήνει μέρα - νύχτα μπλόκα και να αδειάζει τις υδροφόρες στην άσφαλτο, ίσως αναρωτηθεί κανείς.
Και μπαζούκας
Δεν είναι καθόλου εύκολο, λένε όσοι ξέρουν τι εστί Λαζαράτι. Οι τρεις χιλιάδες κάτοικοι του χωριού ζουν σχεδόν αποκλειστικά από την κάνναβη και όσες φορές η αστυνομία επιχείρησε να τους «ενοχλήσει», υπερασπίστηκαν το «ψωμί» τους με τα καλάσνικοφ και τα μπαζούκας, που διαθέτουν σε αφθονία, προερχόμενα από τη λεηλασία στρατιωτικών αποθηκών το 1997 στην οποία πρωτοστάστησαν.
Το Λαζαράτι είναι ο «παράδεισος» της χασισοκαλλιέργειας και ταυτοχρόνως ένα «κράτος εν κράτει» στην Αλβανία. Αν στο μυαλό σας έρχονται τα δικά μας Ζωνιανά, πολλαπλασιάστε την περίπτωση των Λαζαριτινών εις την «ν» για να προσεγγίσετε κάπως στη φαντασία σας την ατμόσφαιρα που επικρατεί στο διαβόητο αυτό χωριό του αλβανικού νότου, μια δρασκελιά από τα σύνορά μας.
Σχεδόν κάθε οικογένεια στο Λαζαράτι έχει τη δική της φυτεία ινδικής κάνναβης και ένα οπλοστάσιο, το οποίο τα μέλη της δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν αν αισθανθούν ότι απειλείται το πολυτιμότερο γι’ αυτούς αγαθό, δηλαδή οι καλλιέργειές τους. Ακόμα και εκείνοι που δεν επιθυμούν να ασχοληθούν με το επικερδέστατο «σπορ» υποχρεώνονται από τους άλλους να φυτέψουν λίγα δενδρύλλια στην αυλή ή έστω σε μία γλάστρα για να μη θεωρηθούν καρφιά της αστυνομίας.
Για τον απλό άνθρωπο, που δεν είναι κάτοικος του χωριού ή γνωστός, η παρουσία στο Λαζαράτι θεωρείται ανεπιθύμητη και καλά θα κάνει να μην την επιχειρήσει, αν δεν έχει σοβαρούς λόγους. Οπως λένε όσοι το τόλμησαν, αντιμετώπισαν την καχυποψία, αν όχι την εχθρότητα ακόμη και μικρών παιδιών, που τους θεώρησαν ύποπτους κατασκοπείας. Για την αστυνομία τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα.
Μετά την πτώση του Χότζα, αστυνομικός δεν έχει πατήσει πόδι στο Λαζαράτι, που αποτελεί κομματικό προπύργιο του κυβερνώντος Δημοκρατικού Κόμματος και για τούτο απολαμβάνει ασυλίας, σύμφωνα με τους αντιπάλους του Μπερίσα. Οταν πριν από λίγα χρόνια οι αλβανικές αρχές οργάνωσαν σε συνεργασία με Ιταλούς καραμπινιέρους επιχείρηση αποκατάστασης της τάξης, την εγκατέλειψαν στη μέση, καθώς οι μαφιόζοι του χωριού έπληξαν με αντιαεροπορικό πυροβόλο το ιταλικό ελικόπτερο, που κατηύθυνε την επιχείρηση και λίγο έλειψε να το καταρρίψουν. Σε μία άλλη προσπάθεια της αστυνομίας να συλλάβει μεγαλέμπορο ναρκωτικών, έγινε μάχη με πολυβόλα και μπαζούκας. Ο μαφιόζος σκοτώθηκε, αλλά οι κομάντος της αστυνομίας την τελευταία στιγμή κατάφεραν να αποφύγουν την αιχμαλωσία. Προς αντίποινα, συμμορίες συγχωριανών του επέδραμαν μέρα μεσημέρι στο Αργυρόκαστρο, έκαψαν το κτίριο της αστυνομίας στο κέντρο της πόλης και έφυγαν ανενόχλητοι!
Και ληστείες
Ο Λαζαριτινοί λανσάρονται ως γενναίοι και παλικαράδες. Οταν οι δουλειές με την κάνναβη δεν πάνε καλά, επιδίδονται σε ληστείες στα ελληνόφωνα χωριά του κάμπου της Δρόπολης και σε αυτοκίνητα που διασχίζουν τον πολυσύχναστο αυτοκινητόδρομο Κακαβιάς - Τιράνων. «Παρακαλάμε να έχουν γερές σοδειές για να μη μας ληστεύουν», λένε οι κάτοικοι των γύρω χωριών, ενώ και οι αρχές έχουν το κεφάλι τους ήσυχο όταν ανθεί το εμπόριο της κάνναβης.
Αυτό το απομονωμένο από τον υπόλοιπο κόσμο χωριό, αμιγώς μουσουλμανικό σε μια περιοχή όπου δεσπόζει το ορθόδοξο χριστιανικό και ελληνικό στοιχείο, κατέχει τα σκήπτρα σε μια χώρα όπως η Αλβανία, που θεωρείται ο «χασισοβολώνας της Ευρώπης». Το όνομά του κατέχει περίοπτη θέση στην ατζέντα των διεθνών διωκτικών αρχών, όμως και η υπόλοιπη χώρα, που μπήκε πρόσφατα στο ΝΑΤΟ και φιλοδοξεί να γίνει μέλος της Ε. Ε., δεν πάει πίσω.
Μεγάλα φορτία χασίς εξακολουθούν να φεύγουν προς την Ελλάδα, διασχίζοντας με μουλάρια και γαϊδουράκια τα σύνορα και ακόμα μεγαλύτερα ταξιδεύουν με ταχύπλοα προς την Ιταλία. Ρώμη και Αθήνα ασκούν πιέσεις στα Τίρανα να πατάξει την καλλιέργεια ινδικής κάνναβης, αλλά αν κρίνει κανείς από τα «αλβανικά Ζωνιανά» δεν είναι καθόλου εύκολο.
Του Σταυρου Tζιμα
πηγη kathimerini.gr