Οι αντιδράσεις του αλβανικού παράγοντα, πολιτικού, επιστημονικού και δημοσιογραφικού, προς τα Σκόπια, απέδωσαν.
Η Ακαδημία επιστημών και τεχνών των Σκοπίων απέσυρε το Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό των Σκοπίων, στο οποίο, κατά τους Αλβανούς, αναφέρονταν ότι οι ίδιοι είναι ερχόμενοι στα Σκόπια κατά τον ΧΥΙΙ-ΧΥΙΙΙ αιώνα.
Η Αλβανική πλευρά θεώρησε το γεγονός «πολιτική χειραγώγηση και σκοπιμότητα» με κίνδυνο τις διακοινοτικές και διακρατικές σχέσεις.
Την ίδια ακριβώς χρονική περίοδο, η Ακαδημία Επιστημών της Αλβανίας κυκλοφόρησε τον πρώτο και δεύτερο τόμο του Αλβανικού Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού. Στην εισαγωγή του Λεξικού η Αλβανική Ακαδημία, υπογραμμίζει ότι το συγκεκριμένο λεξικό είναι «εθνικού χαρακτήρα».
Το περιεχόμενό του «αφορά το αλβανικό έθνος και την πατρίδα του».
Στους δύο πρώτους τόμους το Αλβανικό Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό δεν παραιτείται από τους γνωστούς αλβανικούς εθνικιστικούς ισχυρισμούς «επιβεβαίωσης» της διαχρονικής αλβανικής καταγωγής και εθνικότητας της Ηπείρου, της Άρτας, των Ιωαννίνων, Πρέβεζας και Ηγουμενίτσας, περιοχές οι οποίες, κατά τα διάφορα λήματα του Λεξικού, παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με τη χάραξη των Ελληνο-αλβανικών συνόρων.
Επίσης, έντονη είναι η παραχάραξη και η οικειοποίηση της ελληνικής ιστορίας κυρίως σε σχέση με την Ήπειρο.
Ιδιαίτερα υποβαθμιστική και δυσφημιστική είναι η στάση του Λεξικού προς την εθνική ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, την καταγωγή και τον πολιτισμό της. Το λεξικό δεν έχει ένα ξεχωριστό λήμμα για τον εθνικό, δημογραφικό και γεωγραφικό προσδιορισμό της εθνικής ελληνικής μειονότητας και ούτε για το ρόλο της ως συστατικό μέρος του αλβανικού κράτους.
Στο λήμμα «Δρόπολη» μια από τις περιοχές με συμπαγή ελληνικό μειονοτικό πληθυσμό, στην οποία επί κομμουνιστικού καθεστώτος δόθηκε ρόλος συμβόλου εκπροσώπησης του συνόλου της εθνικής ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, οι Έλληνες μειονοτικοί κάτοικοί της δεν θεωρούνται αυτόχθονες, αλλά ερχόμενοι, χωρίς να προσδιορίζει χρονικά το πότε εγκαταστάθηκαν εδώ οι Έλληνες.
«Σε σχέση με το πότε και τις συνθήκες κατά τις οποίες εγκαταστάθηκε ελληνικός πληθυσμός στη Δρόπολη, καθώς και με το μέρος καταγωγής τους, έχουν εκδηλωθεί διάφορες απόψεις», αναφέρει το Λεξικό (σελ 537 τόμος Ι). Ισχυρίζεται επίσης ότι δύο χωριά της είναι αλβανικής εθνικότητας (η Φράστανη και η Λιούγκαρη).
Για άλλες περιοχές με αμιγή ελληνικό πληθυσμό, όπως η Φοινίκι, το Αλίκο, η Δίβρη, το Μεσοπόταμο κλπ, δεν αναφέρεται η καθαρότητα του ελληνικού στοιχείου. Για τη δημογραφική σύσταση αυτών των περιοχών εφευρέθηκε ο όρος «στην πλειοψηφία ο πληθυσμός ανήκει στην ελληνική μειονότητα».
Για τον πληθυσμό της περιοχής με αμιγή ελληνικό πληθυσμό της Λιβαδιάς κοντά στα τσαμοχώρια, δεν αναφέρεται καν η ελληνική του εθνικότητα.
Ασφαλώς, το αποκορύφωμα αυτής της ιστορικής διαστρέβλωσης αποτελεί η περιοχή της Χιμάρας.
Εντούτοις παρατεταμένη είναι η προσπάθεια που καταβάλεται στο Λεξικό να κατασκευαστεί τεχνητά η εικόνα ότι στις σημερινές περιοχές με αμιγή ελληνικό πληθυσμό, ιστορικά ήταν έντονο το αλβανικό στοιχείο. Οι συντάκτες του λεξικού σε καμιά περίπτωση δεν λησμονούν να αναφέρουν τα ονόματα που οι Αλβανοί μπέηδες είχαν δώσει στα ελληνικά χωριά, παραχωρημένα σʼ αυτούς από την οθωμανική αυτοκρατορία. Ή τα αναφέρουν με τα αλβανικά ονόματα που έδωσε στα ελληνοχώρια το κομμουνιστικό καθεστώς.
Στο λεξικό δεν έχουν μοίρα στον Ήλιο οι προσωπικότητες της εθνικής ελληνικής μειονότητας , έστω και όσον αφορά την προσφορά τους σε τομείς του αλβανικού κράτους. Στις ελάχιστες αναφορές προς τέτοιες προσωπικότητες, ή αναφέρεται απλώς ότι «κατάγεται από οικογένεια με γονείς ελληνικής εθνικότητας», ή παρουσιάζονται ως Αλβανοί. Δεν αποτελεί εξαίρεση ούτε η προσωπικότητα του Έλληνα μειονοτικού συγγραφέα Πάνου Τσούκα, γνωστού ως τον πλέον στρατευμένο άνθρωπο των γραμμάτων στην κομμουνιστική ιδεολογία.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι στην πλειοψηφία τους τα περισσότερα επίμαχα θέμα του Λεξικού σε σχέση με την Ελλάδα και της Εθνική Ελληνική Μειονότητα στην Αλβανία τα έχουν προετοιμάσει Έλληνες μειονοτικοί συντάκτες. Επίσης, στην πλειοψηφία τους αποτελούν συνέχεια των προσδιορισμών του κομουνιστικού καθεστώτος επί αυτών.
Να τονίσουμε τέλος ότι περισσότεροι από 20 συντάκτες των δυο τόμων του συγκεκριμένου Λεξικού είναι Έλληνες ή ελληνικής καταγωγής.
Γράφει ο ΠΑΝ. ΜΠΑΡΚΑΣ
Πρωινός λόγος