Με αφορμή επιστολή της Ζαππείου Επιτροπής προς τον «Π.Λ.»
Γράφει: Νίκος Υφαντής
Ο «Πρωινός Λόγος» (Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2009) δημοσίευσε επιστολή της «Ζαππείου Επιτροπής» στην οποία επισημαίνονται οι προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή για την περιουσία των Ζαππαίων στην Αλβανία (Βόρειο Ήπειρο) και για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει για να περιέλθει η οικία στο Λάμποβο στην κυριότητα της Επιτροπής και στη συνέχεια να επιληφθεί του έργου της οικοδόμησης ή της επισκευής του αρχοντικού και των παρακειμένων χώρων.
Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή όρισε και δικηγόρο να ερευνήσει από νομικής πλευράς την περιουσιακή κατάσταση των Ζαππαίων στην Αλβανία και να προβεί στις ανάλογες ενέργειες για τη διεκδίκηση της περιουσίας και, κυρίως, της οικίας στο Λάμποβο.
Η επιστολή κοινοποιήθηκε και στο Ίδρυμα Βορειοηπειρωτικών Ερευνών, από το οποίο και ανακινήθηκε το θέμα.
Το χρονικό του θέματος έχει ως εξής: Το Ίδρυμα Βορειοηπειρωτικών Ερευνών σε μια σεμνή τελετή (18-11-09) βράβευσε με χρηματικά ποσά τρεις Βορειοηπειρώτες φοιτητές για τις μελέτες τους σε θέματα που αφορούν τον Βορειοηπειρωτικό χώρο. Μία από τους βραβευθέντες, η Χειμαριώτισσα Κοκαβέση Ελεονώρα-Ελένη, σε μια συμβολική χειρονομία, προσέφερε το χρηματικό της βραβείο για την αναστήλωση του αρχοντικού των Ζαππαίων στο Λάμποβο. Η χειρονομία της συγκίνησε τους παριστάμενους και ο Γι-Πας (συνεργάτης του «Π.Λ.») έγραψε την επομένη για την προσφορά της Κοκαβέση και αναρωτήθηκε: Τι κάνουν οι υπεύθυνοι των Κληροδοτημάτων των Βορειοηπειρωτών Ευεργετών;
Επίσης άλλος συνεργάτης του «Π.Λ.» (Σάββατο-Κυριακή 5-6 Δεκ/ρίου 2009), ο Χρήστος Γκόγκας, δημοσίευσε άρθρο με τον ηχηρό, αλλά επιβαλλόμενο, τίτλο: «Ένα μεγάλο χαστούκι στη Ζάππειο Επιτροπή! (Από μια Χειμαριώτισσα φοιτήτρια). Στη συνέχεια καταχωρήθηκε άρθρο του υποφαινόμενου με τίτλο: «Συστράτευση όλων για να σωθεί το αρχοντικό των Ζαππαίων» και υπότιτλο: «Χρέος απέναντι στους Εθνικούς Ευεργέτες η αναστήλωσή του…».
Φαίνεται ότι το «χαστούκι» του Χρήστου Γκόγκα έφτασε στα γραφεία της Επιτροπής και τους «πόνεσε», με αποτέλεσμα να στείλουν την επιστολή στον «Π.Λ.», συνοδευόμενη από κάποια αντίγραφα εγγράφων, για να μας γνωρίσουν ότι όσα γράφτηκαν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, γιατί η «Επιτροπή των Ολυμπίων Κληροδοτημάτων» αγωνίζεται για την υλοποίηση της βούλησης των Ευεργετών για τη γενέτειρά τους!
Διάβασα με ιδιαίτερη προσοχή την επιστολή. Διεπίστωσα μια γενικόλογη απάντηση, χωρίς ουσία. Εξαντλεί το ενδιαφέρον της σε «μια συνεχή δραστηριότητα της Επιτροπής», σε επιστολές που εστάλησαν προς άλλους παραπονούμενους για το ίδιο θέμα, μιλάει για την ολοκλήρωση της «ανακατασκευής των τάφων των Ευεργετών Ευαγγέλη και Κωνσταντίνου στο Λάμποβο», για τον «σεβασμό στη μνήμη των Ευεργετών». Αλλά για το καυτό και επείγον θέμα της οικίας που καταρρέει τίποτε. Ο «σεβασμός στη μνήμη των Ευεργετών» δεν αρκεί. Απαιτούνται έργα, και έργα δεν βλέπουμε.
Στην απαρίθμηση των πρωτοβουλιών της Επιτροπής (το επισημαίνουμε με ικανοποίηση) συγκαταλέγεται και η στήριξη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας, με την ενίσχυση της Αρχιεπισκοπής Αλβανίας για την ανοικοδόμηση εκκλησιών και σχολείων. Μακάρι η ενίσχυση προς τον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας κ. Αναστάσιο να συνεχιστεί, γιατί επιτελεί τεράστιο έργο.
Πολύ φοβούμαστε ότι η διεκδίκηση των περιουσιακών στοιχείων των Α/φών Ζάππα στην Αλβανία δεν πρόκειται να τελεσφορήσει. Οικονομικές «διεκδικήσεις» είναι χρονοβόρες και δεν εγγυώνται θετικά αποτελέσματα. Μέχρις ότου ρυθμιστούν, αν τελικά ρυθμιστούν οι δυσκολίες, η οικία θα έχει καταρρεύσει τελείως. Δεν πιστεύουμε ότι οι αλβανικές Αρχές θα συναινέσουν στην παραχώρηση της κυριότητας της οικίας στην Ζάππειο Επιτροπή. Το Λάμποβο ανήκει στην Αλβανία και το ιδιοκτησιακό καθεστώς είναι πολύ δύσκολο, έως αδύνατο, να αλλάξει. Οι νόμιμες ενέργειες για τη διεκδίκηση της οικίας από τις διοικητικές και δικαστικές Αρχές της Αλβανίας θα «σέρνονται» για πάρα πολλά χρόνια, με αβέβαια αποτελέσματα. Άλλοι τρόποι είναι ανάγκη να βρεθούν για να διασωθεί το αρχοντικό. Ίσως, εάν χορηγηθούν χρήματα γι’ αυτό το σκοπό στην Αρχιεπισκοπή Αλβανίας. Ο Μακαριότατος κ. Αναστάσιος, εγνωσμένη εκκλησιαστική προσωπικότητα με διεθνές κύρος και αποδεκτός από το επίσημο αλβανικό κράτος, έχουμε τη γνώμη ότι εάν του δοθούν οι ανάλογοι πόροι, θα μπορούσε να αναλάβει την ανοικοδόμηση της οικίας.
Τρόποι υπάρχουν αρκεί να υπάρχει και η βούληση της Επιτροπής. Ο καλύτερος και πιο αποτελεσματικός τρόπος, για να σωθεί το αρχοντικό των Ζαππαίων, όμως, είναι η Επιτροπή να προχωρήσει στην αγορά της οικίας και του περιβάλλοντα χώρου. Είναι η μοναδική λύση για να προληφθούν δυσάρεστες καταστάσεις στην ετοιμόρροπη οικία, να συγκρατηθούν οι μισογκρεμισμένοι τοίχοι του αρχοντικού. Η αγορά μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της διπλωματικής οδού.
Στο προηγούμενο άρθρο μου στον «Π.Λ.» έγραφα για την άσχημη, την άθλια κατάσταση, όχι μόνο της οικίας αλλά και του περιβάλλοντα χώρου. Θα επανέλθω γιατί είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν κάποια, έστω και προσωρινά, μέτρα.
Εάν, όπως ισχυρίζεται η Επιτροπή, για μεγάλες οικοδομικές επεμβάσεις αδυνατεί, λόγω του ιδιότυπου ιδιοκτησιακού καθεστώτος, δεν μπορεί να διαθέσει κάποια μικροποσά για τον κοινοτικό δρόμο μέσα στο χωριό, ώστε οι επισκέπτες - προσκυνητές (και είναι πάρα πολλοί) να μην ταλαιπωρούνται να περάσουν τον δρόμο – μονοπάτι και τον χείμαρρο (λάκκο) που παρεμβάλλεται; Δεν μπορεί να επιμεληθεί τον περιβάλλοντα χώρο που είναι γεμάτος από αγκάθια, από πέτρες και από κοπριές ζώων; Αδυνατεί να πραγματοποιήσει κάποιες μικροεπεμβάσεις στους εσωτερικούς χώρους του αρχοντικού, να στηριχτούν οι μισογκρεμισμένοι τοίχοι και να καθαριστούν τα βάτα και οι πέτρες;
Ας έρθει η Επιτροπή σε επικοινωνία με το Προξενείο Αργυροκάστρου ή με τους υπεύθυνους (δημογέροντες) του χωριού και να αρχίσουν κάποιες αναγκαίες και προσωρινές μικροεπισκευές.
Εάν και ο τρόπος αυτός δεν προσφέρεται, το Δ.Σ. του Ιδρύματος Βορειοηπειρωτικών Ερευνών (ΙΒΕ), Ίδρυμα που στοχεύει στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς στην Βόρειο Ήπειρο, είναι στη διάθεση της Επιτροπής και για την υπόθεση της οικίας των Α/φών Ζάππα και για άλλα θέματα που σχετίζονται με τον Βορειοηπειρωτικό χώρο.
Η επιστολή καταλήγει με μια αποκάλυψη, που ομολογουμένως, μας εξέπληξε. Μάθαμε ότι την Ζάππειο Επιτροπή την πλαισιώνουν και συγγενείς των Ευεργετών. Δεν γνωρίζαμε ότι ζουν συγγενείς των Ζαππαίων. Εάν, όμως, πράγματι υπάρχουν συγγενείς τους και είναι μέλη της Ζαππείου Επιτροπής, περιμέναμε να επιδείξουν ουσιαστικό ενδιαφέρον για την επίλυση των θεμάτων της προγονικής τους γης. Περιμέναμε, τουλάχιστον, εκείνοι να ευαισθητοποιηθούν και να καταβάλουν προσπάθειες για τη σωτηρία του αρχοντικού.
Και κάτι ακόμη: Στο έγγραφο που έχει αποσταλεί στον «Σύνδεσμο των αποφοίτων της Ζωσιμαίας Σχολής» σημειώνεται ότι η επιτροπή: «όρισε την ελληνομαθή Αλβανίδα Εβελίνα Κυριακού με την εντολή να εξερευνήσει το θέμα και να επιδιώξει νομικές λύσεις. Κατά πόσο η Εβελίνα Κυριακού είναι Αλβανίδα ελέγχεται. Πάντως το επώνυμό της Κυριακού δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με αλβανικά επώνυμα. Το επώνυμό της είναι ελληνικότατο, που απαντάται στη Δ(ε)ρόπολη και σε άλλες Βορειοηπειρωτικές περιοχές. Υποθέτουμε ότι είναι Βορειοηπειρώτισσα Ελληνίδα με αλβανική υπηκοότητα.
Τουλάχιστον, ας μη γίνεται σύγχυση μεταξύ Ελλήνων Βορειοηπειρωτών και Αλβανών…
Πρωινος Λογος