Με τον παπα-Χρήστο, εφημέριο του Ιερού Ναού της Αγίας Βαρβάρας του χωριού Αλύκου των Αγίων Σαράντα, συναντιόμαστε αρκετές φορές στα Γιάννινα και περισσότερες στους Αγίους Σαράντα. Πολλές φορές λειτουργηθήκαμε στην Εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους στην πόλη των Αγίων Σαράντα που ιερουργούσε.
Στις συζητήσεις που κάναμε θυμηθήκαμε πολλά γεγονότα μιας καταπιεστικής εποχής για την Αλβανία και την Βόρειο Ήπειρο, για τους Αλβανούς και τους Έλληνες Βορειοηπειρώτες. Πριν καταρρεύσει το επονείδιστο καθεστώς, τον Δεκέμβριο του 1990, ήρθε στο Ίδρυμα Βορειοηπειρωτικών Ερευνών ένας Έλληνας Βορειοηπειρώτης, ο Χρήστος Παππάς από το χωριό Αλύκο, μαζί με άλλους φυγάδες Έλληνες (λαθρομετανάστες τους λέγανε), οι οποίοι αψηφώντας τα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα «πηδούσαν» προς την ελευθερία. Από αυτούς μαθαίναμε για την άθλια, από κάθε πλευρά, κατάσταση που επικρατούσε στην Αλβανία. Για τους διωγμούς, τις φυλακίσεις, τις εξορίες, τους εξευτελισμούς, τους προπηλακισμούς και τους θανάτους των ομοεθνών και ομοθρήσκων μας.
Τότε πληροφορηθήκαμε από τον Χρήστο τον Παππά για τα συγκλονιστικά, τα δραματικά και τραγικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν στις 12 Δεκεμβρίου 1990 με την απάνθρωπη και βάρβαρη εκτέλεση των τεσσάρων παλικαριών από το Αλύκο στα σύνορα, στο Τσιφλίκι και για το παλλαϊκό συλλαλητήριο των Αλυκιωτών, οι οποίοι, με τα φέρετρα στις πλάτες τους, πεζοπορώντας μπήκαν στην πόλη των Αγίων Σαράντα και διαδήλωσαν εναντίον του κομμουνιστικού καθεστώτος, διαμαρτυρόμενοι για το έγκλημα, για τον θάνατο των παλικαριών.
Οι Αλυκιώτες και όλα τα χωριά της περιοχής στις 12 Δεκεμβρίου κάθε χρόνο συγκεντρώνονται στο Αλύκο και τελούν ευλαβικό μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών τους στο μνημείο που κατασκευάστηκε προς τιμή των αδικοφονευθέντων νέων από το Αλύκο.
Θυμάμαι ότι τότε τον παρακινούσαμε να ζητήσει πολιτικό άσυλο και να μείνει στην Ελλάδα. Η απάντησή του ήταν κοφτή, αποφασιστική: «Δεν θέλω να ζητήσω πολιτικό άσυλο. Η θέση μου είναι εκεί στον τόπο μου και εκεί επιθυμώ να προσφέρω τις υπηρεσίες μου». Τα τελευταία χρόνια, συνέχισε, και πρόσφατα, «ακούμε κρυφά από τα ραδιόφωνα τις ομιλίες του Άγιου Σεβαστιανού, του Δεσπότη μας. Αυτό μας δίνει θάρρος και ελπίδες. Παντού πνέει αέρας ελευθερίας. Τα κομμουνιστικά κράτη διαλύθηκαν και, πιστεύουμε, ότι και στην Αλβανία δεν θα αντέξει άλλο το καταραμένο σύστημα. Εμείς προετοιμαζόμαστε να υποδεχτούμε όσα στερηθήκαμε για μισόν αιώνα. Αψηφώντας, μάλιστα, τον κίνδυνο τον Δεκαπενταύγουστο πανηγυρίσαμε σε όλα τα μοναστήρια της Παναγίας. Αρχίσαμε να καθαρίζουμε τις Εκκλησίες που ήταν αποθήκες και στάβλοι για τα ζώα και ανάβουμε πρόχειρα καντήλια. Στις 4 Δεκεμβρίου, μνήμη της μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας, προστάτιδας του χωριού μας, ξανατοποθετήσαμε την καμπάνα. Την χτυπήσαμε και συγκεντρώθηκαν οι χριστιανοί από τέσσερα χωριά. Κάναμε μια προσευχή. Είπαμε το «Πάτερ Ημών» και το «Πιστεύω» όσοι το θυμόμασταν. Εγώ διάβασα και μια σελίδα από το βιβλίο τα «Ιερά Γράμματα». Εκλέξαμε και μια προσωρινή επιτροπή για να φροντίζει την εκκλησία».
Από τότε είχε αποφασίσει να ενδυθεί το ράσο. Στο χωριό του, παπά τον φώναζαν. Η επιθυμία του ήταν να παρακολουθήσει ταχύρυθμη εκπαίδευση και να χειροτονηθεί ιερέας, για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους χριστιανούς της περιοχής του, που είχαν τόση ανάγκη να ξαναβρούν τη χαμένη χριστιανική πίστη των πατέρων τους, να επανευαγγελιστούν και άφοβα να προσέρχονται στις εκκλησίες και να τελούν τα ιερά μυστήρια.
Ο παπα-Χρήστος διέθετε τα προσόντα να διοριστεί δάσκαλος. Είχε τελειώσει το Ελληνικό Διδασκαλείο Αργυροκάστρου, αλλά δεν είχε «καθαρό» βιογραφικό. Δεν ήταν δυνατό για το καθεστώς να διορίσουν δάσκαλο τον γιο του Βαγγέλη Ζ. Παππά, γνωστού για τα αντικαθεστωτικά του αισθήματα. Ο πατέρας του είχε πρωτοστατήσει στο σχολικό ζήτημα, που ταλαιπώρησε τους Βορειοηπειρώτες το 1933-1934, καθώς και στην οργάνωση αυτοάμυνας και αυτοπροστασίας από τους αναρχικούς το 1941-1944. Το 1944-1946 είχε πάρει θέση εναντίον του κομμουνιστικού συστήματος. Για την αντικαθεστωτική στάση του συνελήφθη και δικάστηκε μαζί με άλλα 19 άτομα. Όταν αποφυλακίστηκε ήταν «θιγμένος», «εχθρός του λαού», «κολιάκος».
«Υπάρχουν και πολλοί, λέει ο παπα-Χρήστος, οι οποίοι κατά τα χρόνια του προηγούμενου οδυνηρού καθεστώτος πίστεψαν στο σύστημα, συνεργάστηκαν και έγιναν πειθήνια όργανα του συστήματος. Αυτοί έχουν τρία πρόσωπα: Αυτό που φαίνεται, εκείνο που προσποιούνται πως έχουν και φέρονται δουλοπρεπώς και τρίτο εκείνο το πρόσωπο που κρύβουν μέσα τους». Ο διακαής του πόθος να γίνει κληρικός άρχισε σιγά-σιγά να πραγματοποιείται. Μετά το 1990, όταν πια είχε καταρρεύσει το Χοτζικό καθεστώς, ο λαϊκός τότε Χρήστος Παππάς, ήρθε σε επαφή με τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων κ. Θεόκλητο, ο οποίος τον συμβούλεψε να παρακολουθήσει εκκλησιαστικά και λειτουργικά θέματα από τον αιδεσιμότατο πατέρα Γεώργιο Καράμπαλη, όπως και έγινε για ένα διάστημα. Συχνά πήγαινε και παρακολουθούσε τη Θεία λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αθανασίου Ιωαννίνων. Για ένα διάστημα μετέβη στο Άγιο Όρος και προετοιμάστηκε ψυχικά. Επικοινώνησε με τον κ. Αναστάσιο, Έξαρχο τότε, ο οποίος και τον χειροτόνησε σε διάκονο στην Ιερά Μονή Πεντέλης στις 7 Ιουλίου 1991. Στις 16 Αυγούστου 1991 χειροτονήθηκε ιερέας στην Εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας Αλύκου. Ήταν η πρώτη χειροτονία σε ιερέα του Αρχιεπισκόπου κ. Αναστασίου στην Αλβανία. Ο παπα-Χρήστος είναι ο πρώτος ιερέας της Νέας Εποχής, της εποχής δηλαδή μετά το 1990. Στις 2 Αυγούστου μια παρέα από τα Γιάννινα βρεθήκαμε στα Τίρανα στην ενθρόνιση του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ. Αναστασίου. Εκεί τον συναντήσαμε διάκο. Ζήσαμε τη μέρα αυτή συγκλονιστικές στιγμές. Ανάταση ψυχική και φόρτιση συναισθηματική. Μικρή σημασία είχε η γύμνια του ναού. Το ήρεμο πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου γαλήνευε τις ψυχές και έστελνε μηνύματα προσευχής, αγάπης και ελπίδας.
Σεμνός και συνετός λευίτης ο παπα-Χρήστος που τιμάει την ιεροσύνη και την ορθοδοξία. Ελληνόψυχος ιερέας, πιστός θεματοφύλακας των χριστιανικών και ελληνικών παραδόσεων, βρίσκεται πάντα κοντά στο ποίμνιό του, το οποίο νουθετεί, συμβουλεύει και στηρίζει πνευματικά. Ο επανευαγγελισμός των ορθοδόξων, μετά από μισόν αιώνα άρνηση του Θεού, του είχε γίνει βίωμα ζωής. Παρόλες τις δυσκολίες και τις ελλείψεις τρέχει ακούραστα σε όλα τα χωριά που του όρισε η Ιερά Μητρόπολη Αργυροκάστρου να ιερουργεί. Για όλα νοιάζεται και πασχίζει και για όλα αγωνίζεται με όλες του τις δυνάμεις να βοηθήσει τους συνανθρώπους του να ξεπεράσουν τα ψυχικά τραύματα και τις σωματικές κακουχίες.
Για είκοσι συναπτά χρόνια τρέχει όπου του ζητούν. Συντρέχει τους ανήμπορους, στεφανώνει, βαφτίζει και τελεί όλες τις ιεροτελεστίες.
Στη διάρκεια του λειτουργήματός του έχει βαφτίσει 1.200 μικρούς και μεγάλους. Να θυμηθούμε ότι, μετά την κατάργηση της θρησκείας το 1967, κανένας χριστιανός δεν βαφτιζόταν. Μετά το 1990 άρχισε ο επανευαγγελισμός των ορθοδόξων και βαφτίζονταν μικροί και μεγάλοι. Πάντρεψε πάνω από 500 ζευγάρια, ανάμεσά τους και αρκετοί ηλικιωμένοι που επιθυμούσαν να παντρευτούν σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση. Τρέχει ο παπα-Χρήστος επίσης σε κηδείες, μνημόσυνα, σε αγιασμούς και τελεί όλες τις ιεροτελεστίες και τα μυστήρια της θρησκείας μας. Για δυο δεκαετίες υπηρετεί με ζήλο και αυταπάρνηση στις ενορίες που τάχτηκε να εφημερεύει συνδράμοντας και βοηθώντας τους ενορίτες του. Άξιος λειτουργός, προσφέρει πνευματικό και κοινωνικό έργο.
Προσηνής, ήρεμος, μειλίχιος, με πρωτοβουλίες και δραστηριότητες άξιες του τίτλου της ιεροσύνης, εξυπηρετεί τους συμπατριώτες του αφιλοκερδώς. Υπόδειγμα ηθικής ζωής και καλός οικογενειάρχης, αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Εκτός από την πρεσβυτέρα του έχει έναν γιο και δυο θυγατέρες. Ο γιος είναι πολιτικός μηχανικός του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Γνωρίζει Βυζαντινή μουσική και βοηθάει την εκκλησία ως ιεροψάλτης. Η μία κόρη του είναι σύζυγος του Επάρχου Αλύκου και η άλλη καθηγήτρια μαθηματικός διορισμένη από το ελληνικό κράτος στην Πάτρα.
Εμείς ευχόμαστε ολόψυχα ο Θεός να του χαρίζει υγεία και δύναμη για να επιτελεί το υψηλό λειτούργημα του ιερέα και να φέρει σε πέρας το πνευματικό, το κοινωνικό και το εθνικό έργο που επωμίστηκε. Να είναι πάντα χαρούμενος και ευτυχισμένος ανάμεσα στην οικογένειά του, στα παιδιά και εγγόνια του και να συνεχίσει με τον ίδιο ζήλο να συντρέχει τους ενορίτες του στις πολλές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Ευχή μας να συνεχίσει να αγωνίζεται για τη συνοχή, την αλληλεγγύη, τη συναδέλφωση και την ομόνοια του ποιμνίου, που ο Θεός τον προόρισε να διακονεί.
Γράφει: Νίκος Υφαντής
ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ