- Καθημερινό φαινόμενο είναι η επιστροφή μεταναστών λόγω της ανεργίας και της οικονομικής κρίσης
- Η Αλβανία, σύμφωνα με το ΔΝΤ, ήταν για το 2009 η ευρωπαϊκή χώρα με τον υψηλότερο δείκτη οικονομικής ανάπτυξης!
Αν και για πολλούς ήταν ένα ισχυρό ενδεχόμενο εδώ και χρόνια, κυρίως λόγω της κοντινής απόστασης των δυο κρατών, πλέον είναι γεγονός αναμφισβήτητο. Πολλοί μετανάστες από την Αλβανία επιστρέφουν πίσω πια, μη έχοντας ούτε εργασία στην Ελλάδα, ούτε όμως και ελπίδα για σύντομη καλυτέρευση της κατάστασης. Ανάμεσά τους και αυτοί που δεν θεωρούν μόνιμη την επιστροφή τους και, έχοντας άδεια μακράς παραμονής στην Ελλάδα, πηγαινοέρχονται ελπίζοντας να βρουν εργασία σε μια από τις δυο χώρες. Αυτοί, όμως, που δεν είναι τακτοποιημένοι νομικά και δεν έχουν άλλες οικογενειακές υποχρεώσεις που να τους κρατάνε πίσω, βλέπουν πια την Αλβανία ως τον τελικό τους προορισμό.
Καθημερινά, στο συνοριακό φυλάκιο της Κακαβιάς, της Κρυσταλλοπηγής, του Μαυροματίου στη Θεσπρωτία, αλλά και στο λιμάνι της Κέρκυρας είναι περισσότεροι αυτοί που επιστρέφουν πάρα αυτοί που μπαίνουν στην Ελλάδα. Άλλαξαν οι εποχές.
Επιστρέφω και βλέπουμε
Ο Λιγκόρ Πάπα από το Πρεμετί, ύστερα από παραμονή δεκατριών ετών στην Ελλάδα, επέστρεψε μόλις πριν από λίγες ημέρες πίσω. «Ήταν χάσιμο χρόνου να καθίσω και άλλο πίσω. Τους τρεις τελευταίους μήνες δεν έκανα ούτε ένα μεροκάματο. Δούλευα χρόνια στην οικοδομή, όμως πλέον δεν έβρισκα πουθενά δουλειά. Θα δω μήπως και βρω κάτι εδώ. Ευτυχώς έχω άδεια παραμονής και, αν τυχόν καλυτερεύσουν τα πράγματα στην Ελλάδα, μπορεί να επιστρέψω. Αν και δεν το βλέπω. Τουλάχιστον εδώ έχω το σπίτι μου και δεν πληρώνω ενοίκιο και κοινόχρηστα».
Η Λουλιέτα Σάικου εργαζόταν επί χρόνια σε εργοστάσιο παράγωγης ζυμαρικών στην Πάτρα: «Έχασα τη δουλειά μου όταν έγιναν περικοπές στη μονάδα παραγωγής. Εγώ και πολλοί άλλοι εργαζόμενοι. Προσπάθησα αρκετά να βρω εργασία, έστω και ως καθαρίστρια σε διάφορα σπίτια. Κουράστηκα όμως και το αποτέλεσμα ήταν πενιχρό. Με δυο ημέρες εργασίας την εβδομάδα δεν μπορείς να κάνεις προκοπή. Καλύτερα εδώ, που στο κάτω κάτω της γραφής σε χωριό είμαι και κάτι θα βγάλω με τα χέρια μου. Αν καλυτερεύσουν τα πράγματα πέρα, βλέπουμε και κάνουμε. Δεν με βλέπω όμως να το ρισκάρω ξανά. Φτάνει τόσα χρόνια».
Αλλά και τα εμβάσματα έχουν πλέον μειωθεί αρκετά. Δεν είναι λίγοι οι εργαζόμενοι μετανάστες στην Ελλάδα που στέλνουν χρήματα στις χώρες καταγωγής τους μέσω τραπεζών ή άλλων εταιρειών μεταφοράς χρημάτων. Η ύπαρξη τής, αρχικά αμερικανοαλβανικής και πλέον ιταλοαλβανικής τράπεζας Intesa Sao Paolo, εξάλλου, στην Ελλάδα, με τέσσερα υποκαταστήματα και με δίκτυο συνεργασίας σε όλη την επικράτεια με την Αγροτική Τράπεζα, εξυπηρετεί και αυτούς τους σκοπούς, εκτός του ότι λειτουργεί και ως ο εν δυνάμει επίσημος φορέας αποταμίευσης των Αλβανών οικονομικών μεταναστών.
Κι εδώ, όμως, η κάμψη είναι ορατή. Σε συνέντευξή του στην “Αυγή” ο διευθυντής της τράπεζας, Γιώργος Μαρτάκης, είχε αναφέρει ότι «για το έτος 2008 έγιναν μέσω της δικής μας τράπεζας περίπου 2.650 εμβάσματα, αξίας περίπου 10.500.000 ευρώ, ενώ για το έτος 2009 είχαμε μια αύξηση στα εμβάσματα με περίπου 200 εμβάσματα παραπάνω, αλλά ταυτόχρονα μια κάμψη σε ό,τι αφορά την αξία τους. Έτσι στη διάρκεια αυτού του έτους έγιναν 2.850 εμβάσματα, με αξία περίπου 8.500.000 ευρώ».
Η οικονομική κρίση και η Αλβανία
Η Αλβανία, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΔΝΤ, ήταν για το 2009 η χώρα με τον υψηλότερο δείκτη οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη. Έτσι, ενώ σχεδόν σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη υπήρξε συρρίκνωση ή απόλυτη στασιμότητα στους οικονομικούς δείκτες, το 4% που κατέγραψε ο δείκτης ανάπτυξης στην Αλβανία αποτελεί ρεκόρ. Οι προβλέψεις για το 2010, ωστόσο, πέφτουν στο 2,5%.
Το ότι η κρίση δεν έχει, έως τώρα τουλάχιστον, παρασύρει και την Αλβανία οι ειδικοί το αποδίδουν στην πολύ σφιχτή δανειακή πολιτική που ακολουθεί η Κεντρική Τράπεζα. Αξίζει να σημειωθεί εδώ πως και οι ελληνικές τράπεζες, οι όποιες κατέχουν το 38% του μεριδίου της αγοράς στην Αλβανία, προσαρμοσμένες με την αλβανική νομοθεσία, δίνουν με πολύ μεγάλη δυσκολία και αυστηρότατα κριτήρια στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια. Να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει ο θεσμός των καταναλωτικών δανείων. Σε αντίθεση, βέβαια, με τις μητρικές τους στην Ελλάδα, που γνωρίζουμε όλοι με τι ευκολία τα έδιναν έως και το προηγούμενο έτος.
Ένας άλλος λόγος, σύμφωνα με τους οικονομικούς αναλυτές, που η κρίση δεν έχει «επισκεφθεί» τη γείτονα είναι και η «άγνοια» των Αλβανών καταναλωτών για το πλαστικό χρήμα. Οι πιστωτικές κάρτες δεν έχουν γίνει βρόχος της μέσης οικογένειας, με αποτέλεσμα να υπάρχουν «αντισώματα» ενάντια στην κρίση - ανεμοστρόβιλο που πλήττει εμάς.
Οι δείκτες της οικονομίας, το ΔΝΤ και η αμνηστία των μεγάλων επιχειρήσεων
Στο 3% έφτασε ο δείκτης της οικονομικής ανάπτυξης της Αλβανίας για το 2009, ο υψηλότερος για χώρα της Ευρώπης, και η πρόβλεψη για το 2010 φτάνει το 2,5%. Αν λάβουμε υπόψη μας την πρόβλεψη για ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδος της τάξης του -4% για το 2010, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως οι ευκαιρίες ανάπτυξης στη βαλκανική χώρα είναι αυτή τη στιγμή πολλές και μοιάζουν με αυτές που υπήρχαν στην Ελλάδα πριν από 15 χρόνια.
Εν τούτοις μόλις αυτή την εβδομάδα το υπουργείο Οικονομικών της χώρας ανακοίνωσε ότι θα πρέπει σε τρία χρόνια να έχει αποπληρωθεί το 50% του δημόσιου χρέους. Επίσης η αποστολή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) στα Τίρανα, μέσω του επικεφαλής της, Γκέρβιν Μπελ, εξέφρασε την αντίθεσή της στις φορολογικές ελαφρύνσεις για τις μεγάλες επιχειρήσεις, στις οποίες προτίθεται να προχωρήσει η αλβανική κυβέρνηση, και ζήτησε από την κυβέρνηση να καταβάλει κάθε προσπάθεια για μείωση του ελλείμματος από το 7% (το υπουργείο Οικονομικών επιμένει για 4,5%) του ΑΕΠ το 2009, στο 3% το 2010.
Το ΔΝΤ είναι κατ' αρχήν αντίθετο με την πρωτοβουλία για «φορολογική αμνηστία» των μεγάλων επιχειρήσεων της κυβέρνησης, διότι, σύμφωνα με το Ταμείο, η πρωτοβουλία αυτή παραβιάζει τις αρχές του ανταγωνισμού και στην ουσία βοηθά τη φοροδιαφυγή. Σε περίπτωση, όμως, που η κυβέρνηση προχωρήσει στα μέτρα, συνιστά προσοχή στον αριθμό εκείνων που θα επωφεληθούν.
Αξίζει μνεία το γεγονός πως το δημόσιο χρέος, αλλά και το έλλειμμα, σε απόλυτους αριθμούς, δεν είναι γνωστά στην Αλβανία!
Του Niko Ago
Αναδημοσίευση από εφημερίδα "ΑΥΓΗ" (14/03/10)