Ως ανησυχητικό γεγονός καταγράφεται η έλλειψη μαθητών στα Μειονοτικά Σχολεία της Βορείου Ηπείρου. Δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί και βιβλία, οι κτιριακές υποδομές είναι κακές, γι’ αυτό και οι γονείς στέλνουν τα παιδιά τους σε σχολεία κυρίως των Νομών Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας.
Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας με θέμα «Ελληνική μειονότητα της Αλβανίας: Εκπαίδευση και δημογραφική κινητικότητα στην Αλβανία και την Ελλάδα»,που δημοσίευσε η «Καθημερινή» της Κυριακής, «κύριο χαρακτηριστικό των μαθητών και των σχολείων της Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία είναι η συρρίκνωση».
ΦΘΙΝΟΥΣΑ ΠΟΡΕΙΑ
Ενδεικτικά, η φθίνουσα πορεία του αριθμού των μαθητών από το 1992 μέχρι το σχολικό έτος 2008 - 2009 είναι πάνω από 80%. Ωστόσο, τη διετία 2008 - 2010 υπήρξε αύξηση κατά περίπου 10% σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Προξενείου Αργυροκάστρου, ο μαθητικός πληθυσμός το έτος 2009 - 2010 (στα μειονοτικά 9τάξια και λύκεια) στις περιφέρειες Αργυροκάστρου, Αγ. Σαράντα και Δέλβινου προσέγγιζε τους 900. Αντίστοιχα, οι εκπαιδευτικοί ήταν περίπου 140.
Σύμφωνα με την έρευνα, που χρηματοδοτήθηκε από το Κοινωφελές Ιδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και υλοποιήθηκε από το Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων με υπεύθυνο τον ειδικό επιστήμονα, ιστορικό, Συνήγορο του Πολίτη κ. Λ. Μπαλτσιώτη, «η ημιμάθεια της αλβανικής και της ελληνικής γλώσσας πλήττει το μέλλον των Ελλήνων μαθητών, καθώς σε συνδυασμό με την έλλειψη επαγγελματικής εκπαίδευσης (εκτός από ιερωμένους και δασκάλους) για τη μειονότητα ελαχιστοποιούν τις δυνατότητες των μαθητών για επαγγελματική κατοχύρωση. Η επιθετική στάση απέναντι στην αλβανική γλώσσα καθιστά τους μειονοτικούς μαθητές κακούς χειριστές της και μειώνει τις δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης». Η έρευνα καταλήγει λέγοντας ότι η ευημερία της μειονοτικής εκπαίδευσης είναι άμεσα συνυφασμένη με την ένταξη της μειονότητας στην αλβανική κοινωνία, την ανάπτυξη των ελληνοαλβανικών διμερών σχέσεων και την εναρμόνιση της Αλβανίας προς τις ευρωπαϊκές πολιτικές και θεσμικές σταθερές».
Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Σημαντική στον τομέα της εκπαίδευσης στη Βόρειο Ήπειρο είναι η προσφορά της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας.
Στον τομέα της εκπαίδευσης σημαντική δραστηριότητα έχει επιδείξει η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας.
Όπως επισημαίνεται στην έρευνα «τον Φεβρουάριο του 1992 ίδρυσε στο Δυρράχιο την τριτοβάθμια τριετή Θεολογική - Ιερατική Σχολή, με στόχο την επιστημονική κατάρτιση κληρικών αλλά και την εξασφάλιση των μελλοντικών στελεχών της από το ποίμνιο της Εκκλησίας της Αλβανίας. Η Εκκλησία έχει επίσης ιδρύσει από το 1998 το Εκκλησιαστικό Λύκειο «Ο Τίμιος Σταυρός» στο Αργυρόκαστρο, το οποίο αναγνωρίζεται ως «δίγλωσσο θρησκευτικό μη κρατικό μεσαίο σχολείο. Το λύκειο από τον Οκτώβριο του 2001 αναγνωρίστηκε ως επίσημο εξεταστικό κέντρο για την πιστοποίηση της ελληνομάθειας. Η Εκκλησία έχει, επίσης, ιδρύσει ένα ΙΕΚ στο Αργυρόκαστρο και ένα τεχνικό λύκειο στον Μεσοπόταμο (3ετές). Στον χώρο της μέσης εκπαίδευσης, η Εκκλησία έχει ιδρύσει στο Βουλιαράτι (Δρόπολη) οικοτροφείο θηλέων που λειτουργεί ως λύκειο (τάξεις 9-12), όπου τα μαθήματα γίνονται στα ελληνικά, ενώ η αλβανική διδάσκεται ως γλωσσικό μάθημα. Επίσης, η Εκκλησία έχει ιδρύσει δίκτυο νηπιαγωγείων σε πολλές πόλεις της κεντρικής και νότιας Αλβανίας».
89,2 FM