Επικίνδυνοι εθνικισμοί
Tου Σταυρου Τζιμα
Οσοι στη Δύση είχαν πιστέψει ότι με την ανεξαρτησία του Κοσόβου το αλβανικό ζήτημα στα Βαλκάνια έκλεισε οριστικά ίσως θα πρέπει να το ξανασκεφτούν. Μεταδίδονται τον τελευταίο καιρό ειδήσεις για κινητικότητα και δραστηριότητες εθνικιστικών κύκλων στο αλβανικό τόξο, που δεν μπορεί να αγνοηθούν. Στην ΠΓΔΜ, όπου οι σχέσεις Αλβανών και Σλαβομακεδόνων σε επίπεδο κοινωνίας ισορροπούν σε τεντωμένο σχοινί, έκανε προσφάτως την επανεμφάνισή του ο αποκαλούμενος Αλβανικός Εθνικός Στρατός (ASK) σε ένοπλη συμπλοκή με τη σλαβομακεδονική αστυνομία. Η οποία σε μια άλλη περίπτωση, πριν από λίγες ημέρες στα σύνορα της χώρας με το Κόσοβο, ανακάλυψε κρύπτες με μεγάλες ποσότητες οπλισμού φρουρούμενες από μασκοφόρους, οι οποίοι διέφυγαν στο Κόσοβο. Στην Πρίστινα ένα από τα σενάρια που η ηγεσία του νεόκοπου κράτους ρίχνει στο τραπέζι σε κάθε συζήτηση, ως απάντηση στο ενδεχόμενο απόσχισης του σερβοκρατούμενου βορείου Κοσόβου, είναι η απόσχιση της αλβανοκατοικούμενης κοιλάδας του Πρέσεβο-Μπουγιάνοβατς ή ανατολικού Κοσόβου, όπως το θεωρούν οι Αλβανοί.
Στην Αλβανία έχει αρχίσει στους υπολογίσιμους εθνικιστικούς κύκλους να ευδοκιμεί το φρούτο της «Φυσικής Αλβανίας». Το λάνσαρε ένας πρώην σύμβουλος του σημερινού ΥΠΕΞ Ιλιρ Μέτα, ο Κότσο Ντάναϊ, και αρέσει σε μερίδα της διανόησης, των ΜΜΕ αλλά και της πολιτικής, που τρέφεται με τον αλυτρωτισμό. Στην παρουσίαση του βιβλίου του στα Τίρανα έσπευσαν γνωστοί Αλβανοί εθνικιστές από την ΠΓΔΜ και το Κόσοβο, με πρώτον τον στρατιωτικό ηγέτη του UCK και μετέπειτα πρωθυπουργό Αγκιμ Τσέκου. Η «πλατφόρμα Ντάναϊ» τοποθετεί -προφανώς γιατί ο μικρομεγαλισμός των Βαλκάνιων προκαλεί ανατριχίλα σε όσους γνωρίζουν λίγη Ιστορία- τη «Φυσική Αλβανία», που κατά τα άλλα ταυτίζεται με τη «Μεγάλη», να εκτείνεται από το Μαυροβούνιο μέχρι την Πρέβεζα, το Τέτοβο και την κοιλάδα του Πρέσεβο. Ταυτόχρονα καταγράφονται, σε ένα ραγδαία εντεινόμενο ανθελληνικό κλίμα, κινήσεις και πρωτοβουλίες υπέρ της έγερσης επισήμως θέματος Τσαμουριάς, το οποίο αναδεικνύεται σε εθνικό ζήτημα.
Στη Χειμάρρα, όπου κυριαρχεί το ελληνικό στοιχείο, συνήλθε την περασμένη εβδομάδα μυστικά το «Μέτωπο για την Εθνική Ενωση», που εξέδωσε διακήρυξη υπέρ της ένωσης των Αλβανών της Βαλκανικής σε ένα κράτος. Παράλληλα, τούτες τις μέρες δεν υπάρχει βράχος και τοίχος στον αλβανικό Νότο που να μη φέρει συνθήματα όπως «Σ’ αγαπώ, Τσαμουριά» κ.ά., ενώ αποτέλεσμα της ατμόσφαιρας εθνικισμού θεωρείται και στα Τίρανα η ακύρωση από το Συνταγματικό Δικαστήριο η ελληνοαλβανική συμφωνία για τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών. Περιθωριακές καταστάσεις, συμπτωματικές μιας αναχρονιστικής βαλκανικής πραγματικότητας, θα πει κανείς. Λάθος. Ο αλβανικός αλυτρωτισμός δεν έχει πάψει να θεωρεί ότι τα ιστορικά του δίκαια δεν έχουν εκπληρωθεί. Αν θυμηθούμε τι προηγήθηκε της εξέγερσης στο Κόσοβο και την ΠΓΔΜ, μάλλον πρέπει να ανησυχούμε.