Δεκάδες χιλιάδες Τσιγγάνοι από την Αλβανία, τη Βουλγαρία, τις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, μέχρι και αυτές της κεντρικής Ευρώπης (Ουγγαρία, Τσεχία, κ.λ.π.), κατακλύζουν ήδη τη βόρεια και κεντρική Ελλάδα, ενώ μια μεγάλη μερίδα από αυτούς προβληματίζει για τις εγκληματικές δραστηριότητες που αναπτύσσει. Οι πληθυσμοί αυτοί του νέου κύματος μετανάστευσης προς τη χώρα μας έρχονται να προστεθούν στους 250.000 ήδη υπάρχοντες Ελληνες Τσιγγάνους, οι οποίοι στην πλειονότητά τους αντιμετωπίζουν μάλλον «εχθρικά» τους νεοφερμένους.
Οι Ρομά των Βαλκανίων έρχονται στην Ελλάδα
«Οι άνθρωποι αυτοί που ήρθαν μαζικά στη χώρα μας αποτελούν ακόμη φτηνότερα εργατικά χέρια», εξηγεί στο «Εθνος της Κυριακής» ο εκ των συντακτών της έκθεσης της «Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου» για τους Τσιγγάνους, δρ Ανδρέας Τάκης. «Εχουμε μείωση ευκαιριών απασχόλησης, κυρίως στη δυτική Ελλάδα, από την Κόρινθο μέχρι τον Πύργο, τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία. Συγχρόνως η Πολιτεία, που κατ' επανάληψη έχει καταγγελθεί από διεθνείς οργανισμούς για καθυστέρηση λήψης μέτρων υπέρ των Ρομά, καλύπτει ελάχιστο μέρος των αναγκών τους».
Στη Γαλλία και δευτερευόντως στην Ιταλία κεντρικό θέμα με σφοδρές αντιδράσεις παραμένουν οι απελάσεις Τσιγγάνων. Στη χώρα μας τα γεγονότα που διαχρονικά... σοκάρουν είναι οι τραγικοί θάνατοι νεαρών Τσιγγάνων στην προσπάθειά τους να βρουν παλιοσίδερα στη χωματερή των Λιοσίων, αλλά και οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης στους αμέτρητους καταυλισμούς από το κέντρο της Αθήνας μέχρι τη βόρεια ή νησιωτική Ελλάδα.
Ελάχιστες είναι οι εξαιρέσεις Τσιγγάνων που μένουν σε σπίτια π.χ. στην Αγία Βαρβάρα ή άλλες περιοχές, έχουν καταστήματα, στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Εθελοντικές οργανώσεις καλύπτουν μέρος από τις ανάγκες τους, ενώ στα νοσοκομεία περιθάλπονται χωρίς διακρίσεις.
Στους καταυλισμούς που επισκεφτήκαμε (Κορωπί, Ταύρος, Θεσσαλονίκη) εκατοντάδες άνθρωποι ζουν σε αυτοσχέδιες παράγκες, φτιαγμένες με πεταμένα οικοδομικά υλικά, ζουν πλάι σε βρώμικα, στάσιμα νερά, αλλά και τόνους σκουπιδιών που οι... ίδιοι προσθέτουν (!), παιδιά που δεν πάνε στο σχολείο, πολυμελείς οικογένειες που κοιμούνται ο ένας δίπλα στον άλλον, όλοι σ' έναν μικρό χώρο, ενώ κυκλοφορούν γύρω τους φίδια και ποντίκια, χωρίς νερό που αναγκάζονται να κουβαλούν από μακρυά με πλαστικά δοχεία, συχνά και χωρίς τροφή!
«Ολοι εμείς και 5-6 ακόμα άτομα που λείπουν πηγαίνουμε στη χωματερή, μαζεύουμε μέταλλα, καμένα καλώδια και από αυτά ζούμε», μας λέει η Μαρία, στον καταυλισμό του Κορωπίου. Απ' όσα παιδιά ρωτήσαμε κανένα δεν πηγαίνει στο σχολείο. Η 14χρονη Αγάπη Στεφάνου πήγαινε παλιότερα όταν η οικογένειά της έμενε στα Λιόσια. Μας λέει: «Θέλω να ξαναπάω, μου λείπει η δασκάλα μου, η κ. Αγγελική, και τα παιδιά, οι φίλοι μου».
Μια 22χρονη μάνα δύο μικρών παιδιών, η Βάσω Καντζάου, μας εξηγεί πόσο δύσκολο είναι να πουλήσει στις λαϊκές τα μικρά σφουγγαράκια και βεντάλιες για να αγοράσει καθημερινά το φαγητό για τα παιδιά της.
«Μένω αργά στις λαϊκές και μου δίνουν κάποιες ντομάτες, φρούτα, και έτσι έχουμε, σχεδόν πάντα, φαγητό. Θέλω τα παιδιά μου να πάνε στο σχολείο. Εγώ δεν μπόρεσα να πάω. Εκείνα θα φροντίσω να πάνε, για να έχουν δουλειά και καλύτερη ζωή».
«Μαζεύουμε πεταμένα παλιοσίδερα, απ' αυτά ζούμε», μας λέει ο Νίκος Καραχάλιος.
Λίγοι βρίσκουν στέγη
Τα πιλοτικά προγράμματα στέγασης Τσιγγάνων με προσωρινούς ή μόνιμους οικισμούς καλύπτουν μικρό αριθμό οικογενειών, όπως είναι οι οικισμοί που δημιουργήθηκαν στο Διδυμότειχο με 54 κατοικίες, στους Σοφάδες με 84, στις Σέρρες με 25, στη Μενεμένη με 24, ενώ μόνιμοι οικισμοί με χρήση στεγαστικών δανείων δημιουργήθηκαν στους Δήμους Τρικαίων με 27 κατοικίες, Μεταξάδων 27, ενώ στη Νέα Αλικαρνασό στην Κρήτη χορηγήθηκαν δάνεια σε 131 οικογένειες τσιγγάνων και έχουν εγκριθεί συνολικά τα τελευταία χρόνια 9.000 στεγαστικά δάνεια των 60.000 ευρώ για απόκτηση κατοικίας σε οικόπεδα που παραχωρούνται από δήμους, όπου νωρίτερα δημιουργήθηκαν οι απαραίτητες υποδομές.
Στους Δήμους Σερρών, Εχεδώρου, Αγρινίου, Ναυπάκτου, Τυχερού, Χρυσούπολης, Μυτιλήνης, Παρελίων, Τρικκαίων, Νέας Ιωνίας, Βραχναίικων Αμαλιάδας, Ξυλοκάστρου, δημιουργήθηκαν προσωρινοί οικισμοί με κοντέινερ και στοιχειώδεις υποδομές, ύδρευσης αποχέτευσης, ρεύματος κ.λπ.
Σε 30 ακόμη δήμους, σ΄όλη τη χώρα, σε εκτάσεις όπου κατασκηνώνουν προσωρινά Τσιγγάνοι, που απασχολούνται εποχιακά σε αγροτικές κυρίως εργασίες, προστέθηκαν στοιχειώδεις υποδομές, με ύδρευση, τουαλέτες και κάδους σκουπιδιών.
«Να ξεχωρίσει επιτέλους η ήρα από το σιτάρι...»
Κραυγή απόγνωσης από τον ίδιο τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων ROM, Μάκη Μπότη, ο οποίος ζητά να υπάρξουν πολιτικές ώστε να ελεγχθούν οι παράνομοι, για «να ξεχωρίσει η ήρα από το σιτάρι» και να μειωθεί το έγκλημα.
«Χρειάζονται γενναίες πολιτικές αποφάσεις για να απομονωθούν οι Ελληνες και ξένοι παράνομοι. Θέλουμε να δει σοβαρά το θέμα μας η πολιτεία», λέει ο κ. Μπότης στο «Εθνος της Κυριακής», επισημαίνοντας ότι είναι κοινό μυστικό στις γειτονιές των Τσιγγάνων ποιοι κλέβουν, ποιοι πουλάνε ηρωίνη, ποιοι φέρνουν τσουβάλια με χασίς από την Αλβανία και ποιοι διακινούν κοκαΐνη, όπως λέει.
Ενα μεγάλο μέρος των Αλβανών Τσιγγάνων ανήκει στην κατηγορία «οι άθλιοι», και οι περισσότεροι μαζεύουν παλιά ρούχα, έπιπλα και μικροαντικείμενα από τους κάδους απορριμμάτων τα οποία πουλούν στα αλβανικά γιουσουρούμ, ενώ κάποιοι παίρνουν μέχρι και τρόφιμα από τα σκουπίδια και κάποιοι άλλοι ασχολούνται με τη διακίνηση ναρκωτικών.
Ομως ένας σημαντικός αριθμός τα τελευταία χρόνια σε συνεργασία με Ελληνες ομοφύλους τους ασχολείται με την εισαγωγή και διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών
Οι Βούλγαροι Τσιγγάνοι είναι είτε έμποροι είτε... πορτοφολάδες. Οι έμποροι περνούν τα είδη που φέρνουν (κυρίως σεντόνια, κουβέρτες και είδη προικός) λαθραία από τα σύνορα και τα πουλούν σε χαμηλές τιμές. «Αν πάρω 100 ευρώ, για την πατρίδα μου ισοδυναμούν με 300 ευρώ και είναι πολύ καλά λεφτά», λένε. Υπάρχουν βέβαια και οι... πορτοφολάδες, ενώ μερίδα των Βουλγάρων Ρομά εμπλέκονται σε υποθέσεις παράνομης υιοθεσίας, διακίνησης ναρκωτικών, σωματεμπορίας και επαιτείας.
Τα κυκλώματα
Στη... ζητιανιά έχουν... ειδικευτεί και οι Ρουμάνοι Τσιγγάνοι, αφού συμμετέχουν στα πιο σκληρά κυκλώματα εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. «Το έγκλημα με τη διακίνηση ναρκωτικών τροφοδοτείται κυρίως από τους Τσιγγάνους του εξωτερικού, αλλά δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχουν μπει και πολλοί δικοί μας, επειδή δεν έχουν εργασία και βρήκαν τρόπο να βγάζουν εύκολα χρήματα», μας είπε ο κ. Μπότης.
Σύμφωνα με την αστυνομία, σημαντικά «ορμητήρια» για τη διακίνηση σκληρών ναρκωτικών στη Θεσσαλονίκη είναι στη Μενεμένη, στον Εύοσμο, στο Δενδροπόταμο, στον Φοίνικα. Στις περιοχές αυτές το... πάνω χέρι έχουν ελληνικά κυκλώματα που συνεργάζονται με αλλοδαπούς, ενώ την εγκληματικότητα στην περιοχή των Διαβατών ελέγχει η αλλοδαπή μαφία τσιγγάνων και όχι μόνο.
Οι Ελληνες Τσιγγάνοι, όπου ρίζωσαν, έχουν αφομοιωθεί από την κοινωνία και ολόκληρες οικογένειες έχουν ενσωματωθεί σε αυτήν, χωρίς κανένα πρόβλημα...
Αγία Σοφία
Xωρίς ρεύμα και νερό
Πάνω από 300 οικογένειες ζουν εδώ και δέκα χρόνια στα λυόμενα του οικισμού «Αγία Σοφία», στον Δήμο Εχεδώρου Θεσσαλονίκης. Οι 200 από αυτές είναι χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και νερό εδώ και 1,5 μήνα, αφού ΔΕΗ και ΕΥΑΘ έκοψαν τις παροχές, επειδή οι λογαριασμοί έμειναν απλήρωτοι. ΟιΤσιγγάνοι αδυνατούσαν να πληρώσουν τους λογαριασμούς και τα ποσά συσσωρεύτηκαν, με αποτέλεσμα τώρα να είναι υπέρογκα για τους φτωχούς μεροκαματιάρηδες. Η ΔΕΗ έκοψε το ρεύμα, αλλά οι Τσιγγάνοι έκαναν παράνομες συνδέσεις και τώρα απειλεί να τους πάρει και τους μετρητές.
Γ. ΚΡΗΤΙΚΟΣ - Μ. ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ
Αθλιες συνθήκες, προβληματική συνύπαρξη
Σωροί από πλαστικά, υφάσματα, μπάζα και ό,τι άλλο βάζει ανθρώπου νους... Δυο μόλις χιλιόμετρα από την Πλατεία Συντάγματος. Τα βουνά από σκουπίδια στην άκρη του καταυλισμού ήταν το πρώτο πράγμα που επέμεναν να μας δείξουν. «Κανείς δεν έρχεται να τα πάρει. Ζούμε μέσα στα μικρόβια και τα ποντίκια, που ειδικά τη νύχτα οργιάζουν», διαμαρτύρεται στο «Εθνος της Κυριακής» ο Τζιμάκος. Μαζί με τον Θανάση Καβαντά, εκπροσωπεί τους περίπου εξακόσιους Ρομά που εδώ και δώδεκα χρόνια ζουν στον καταυλισμό του Ταύρου, μια ανάσα από την Ομόνοια.
«Εγκατεστημένοι» εδώ είναι και Ρομά από τις γειτονικές βαλκανικές χώρες. Οι σχέσεις τους με τους Ελληνες Ρομά είναι προβληματικές. Η κατάσταση στην αυτοσχέδια παραγκούπολη είναι απογοητευτική. Αγνωστη λέξη είναι και η αποχέτευση, με τις αυτοσχέδιες τουαλέτες να βρίσκονται εκεί όπου θα μπορούσαν τουλάχιστον να υπάρχουν οι γνωστές χημικές.
«Υπήρχε μια παροχή από όχι πόσιμο νερό στο διπλανό εργοτάξιο που μας επέτρεπε τουλάχιστον να πλένουμε τα παιδιά, αλλά πάει κόπηκε κι αυτή. Τα πιτσιρίκια πρέπει ωστόσο να είναι καθαρά για να μπορούν να γίνουν δεκτά στο σχολείο», τονίζει ο Θανάσης. Σε λίγο μαζεύεται γύρω μας το αναμενόμενο «λεφούσι» από πιτσιρίκια αλλά και ενήλικες. Ο Τάκης μάς δείχνει το σύνολο της περιουσίας του, ένα χαρτονόμισμα των δέκα ευρώ. «Από τη σαβούρα που πούλησα πριν από λίγες ημέρες. Σίδερα, ξέρεις». Οσο για τη διατροφή... «Πηγαίνουμε στο τέλος της λαϊκής και μαζεύουμε τα απομεινάρια», καταλήγει ο Θανάσης.
Κ. ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΘΝΟΣ