Ο υπεύθυνος για θέματα παιδείας του κόμματος «Εθνική Ελληνική Μειονότητα για το Μέλλον» (MEGA) Ζήσος Λούτσης, παραχώρησε συνέντευξη στην εκπομπή "ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR" του ΡΑΔΙΟ ΑΣΤΥ και στους Σπύρο Ιωάννου και Αθηνά Κρεμμύδα, με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2010 - 2011.
Παραθέτουμε ολόκληρη τη συνέντευξη.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Κύριε Λούτση καλημέρα σας. Ξεκίνησε η σχολική χρονιά στη Βόρειο Ήπειρο όπου εντοπίστηκαν προβλήματα και ελλείψεις. Τι ακριβώς θέματα έχουν να αντιμετωπίσουν τα ελληνικά σχολεία στημ περιοχή;
Ζ. Λούτσης: Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική παιδεία στη Βόρειο Ήπειρο είναι διαχρονικά, αφού δεν έχουν λυθεί στα είκοσι χρόνια δημοκρατικού πολιτεύματος στην Αλβανία. Υφίσταται μία δύσκολη κατάσταση στην υποδομή και στο περιεχόμενο της παιδείας. Έχουν γίνει διάφορες προσπάθειες και από την οργάνωση της Ομόνοιας και από βουλευτές της, οι οποίες όμως δεν έχουν δρομολογηθεί σωστά ούτως ώστε να δοθεί μια στρατηγική λύση...
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Όταν λέτε δεν έχουν δρομολογηθεί σωστά, δηλαδή που έχει γίνει το λάθος;
Ζ. Λούτσης: Δεν είχαμε μπει σε βάθος στο περιεχόμενο της παιδείας, στην οργάνωση των προγραμμάτων και των παιδαγωγικών θεμάτων που αντιμετωπίζουν οι μαθητές στην ειδική κατηγορία που ανήκει ο χώρος αυτός. Η ελληνική παιδεία παραμένει με τις αναλογίες της εποχής του χοτζικού καθεστώτος, όπου δεν υπάρχει ένας στόχος που να λέει ότι στην Εθνική Ελληνική Μειονότητα πρέπει να μαθαίνουν καλά την ελληνική γλώσσα και μετά την επίσημη γλώσσα του κράτους, την αλβανική. Ο στόχος του κόμματος μας είναι να καταρτιστεί ένα πλάνο που θα προταθεί στο Υπουργείο Παιδείας της Αλβανίας. Ήδη στείλαμε μία επιστολή όπου παραθέσαμε τα προβλήματα της ελληνικής μειονοτικής εκπαίδευσης, θέτοντας ορισμένες βάσεις πάνω στις οποίες μπορούμε να συζητήσουμε.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Τι ακριβώς περιλαμβάνει αυτό το πλάνο; Να μας πείτε πρακτικά. Σε επίπεδο βιβλίων, σε επίπεδο καθηγητών, σε επίπεδο υποδομής των κτιρίων...
Ζ. Λούτσης: Πρώτο και σημαντικότερο είναι να έχουμε έναν ξεχωριστό θεσμό, αποκλειστικά για την εκπαίδευση στην Εθνική Ελληνική Μειονότητα, σε όλη την ιεραρχία και τις βαθμίδες, από την Διεύθυνση Παιδείας της κάθε Περιφέρειας μέχρι το Υπουργείο Παιδείας. Δεν γίνεται τα βιβλία και τα προγράμματα αυτά να τα συντάσσουν οι Αλβανοί χωρίς να συμμετέχουν Έλληνες επιστήμονες εκπαιδευτικοί. Θα πρέπει επίσης να δρομολογηθεί και το θέμα της κατάρτισης ενός σχεδίου προσαρμοσμένου σε αυτές τις κατηγορίες, ούτως ώστε όλη η Σύμβαση Πλαίσιο που μας παρέχει αυτά τα δικαιώματα να ενταχθεί στον αλβανικό νόμο περί Παιδείας. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε ούτε μία αναφορά σε αυτό το νόμο παρ’ ότι η Σύμβαση Πλαίσιο είναι από το 1999 επικυρωμένη από την αλβανική βουλή. Επίσης η δομή της παιδείας στην Αλβανία έχει αλλάξει, δηλαδή η υποχρεωτική εκπαίδευση που ήταν το οκτατάξιο πήγε στο εννιατάξιο τώρα, ενώ το μεταβατικό στάδιο από την Τέταρτη τάξη πήγε στην Πέμπτη, η οποία πλέον θεωρείται ως η τελευταία του δημοτικού. Σε όλα αυτά όμως δεν υπάρχουν προγράμματα και κείμενα προσαρμοσμένα στο χώρο μας.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Στατιστικά τώρα, τα ελληνικά σχολεία που υπάρχουν σήμερα στη Βόρειο Ήπειρο είναι λιγότερα ή περισσότερα σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία;
Ζ. Λούτσης: Συγκριτικά με την προηγούμενη δεκαετία είναι πολύ λιγότερα τα σχολεία αφού έχουμε τη διαρροή των μαθητών προς την Ελλάδα. Ήταν δεδομένο λοιπόν ότι θα είχαμε κατάργηση ή συγχώνευση ορισμένων σχολικών μονάδων στα χωριά μας. Θα μπορούσε όμως παράλληλα να υπάρχει και μια δεύτερη σκέψη. Να συγκροτούσαμε δηλαδή μία οργανωμένη και ποιοτική παιδεία στα κεντρικά σχολεία με καταρτισμένους δασκάλους και εποπτικά μέσα.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Πιστεύετε ότι θα υπάρξει αποδοχή των σκέψεων και προτάσεων σας από την αλβανική πλευρά;
Ζ. Λούτσης: Εμείς έχουμε ως σημείο αναφοράς τα νόμιμα και επικυρωμένα δικαιώματα μας τα οποία οποιαδήποτε αλβανική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να σεβαστεί. Από την πλευρά μας όμως πρέπει να δώσουμε τον αγώνα οργανωμένα και τεκμηριωμένα και όχι με εντυπωσιακές δηλώσεις – πυροτεχνήματα. Εν τω μεταξύ θα απευθυνθούμε και στους διεθνείς οργανισμούς από τη στιγμή που η Αλβανία είναι σε μια ενταξιακή πορεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Για την ιδιωτική παιδεία τι γνώμη έχετε;
Ζ. Λούτσης: Είμαι υπέρ της δημόσιας παιδείας, πρώτα απ’ όλα για εθνικούς λόγους. Η δημόσια παιδεία είναι αυτή που επιβεβαιώνει και την ύπαρξη της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας. Δεν μπορούμε βέβαια να σταματήσουμε την ίδρυση ιδωτικών σχολείων, αρκεί να μην γίνεται εις βάρος της δημόσιας παιδείας. Εμείς επιμένουμε στην αναβάθμιση της ποιότητας της δημόσιας παιδείας, η οποία πρέπει να αναγνωριστεί σε όλες τις περιοχές που υπάρχει ελληνισμός. Όπως για παράδειγμα στη Χιμάρα, όπου είναι καλή η προσπάθεια της ίδρυσης ιδιωτικού σχολείου, η οποία όμως είναι μία έμεση λύση και θα πρέπει να αναβαθμιστεί σε δημόσιο σχολείο.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Με το ελληνικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου τι γίνεται;
Ζ. Λούτσης: Επειδή διδάσκω εκεί, είμαι συνεργάτης του Πανεπιστημίου, παρατηρώ από χρονιά σε χρονιά ότι ο αριθμός των φοιτητών μειώνεται λόγω του ότι δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα η πορεία αυτού του τμήματος. Έγινε μια προσπάθεια και από την ελληνική κυβέρνηση να αναβαθμιστεί το Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού, όμως το τμήμα αυτό θα έπρεπε να είχε ευρύτερο ρόλο. Πιστεύω ότι η Εθνική Ελληνική Μειονότητα πρέπει να έχει το δικό της Πανεπιστήμιο, όπου μέσα από αυτό το Πανεπιστήμιο θα μπορέσουμε να συγκροτήσουμε και να προωθήσουμε θέματα που έχουν να κάνουν με την ύπαρξη μας εδώ.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Κύριε Λούτση δεν έχουμε άλλο χρόνο δυστυχώς. Να σας ευχαριστήσουμε πάρα πολύ. Θα έχουμε βέβαια την ευκαιρία να μιλήσουμε κι άλλες φορές, αφού υπάρχουν πολλά θέματα που «τρέχουν» στην επικαιρότητα.
Ζ. Λούτσης: Να σας ευχαριστήσω κι εγώ και να σας ενημερώσω ότι σύντομα θα έχουμε και μεις εδώ τον δικό μας ραδιοφωνικό σταθμό. Οπότε θα έχουμε άμεση επικοινωνία μαζί σας.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Αυτό είναι είδηση. Μπορούμε να έχουμε και συνεργασία.