O δήμαρχος Χειμάρρας Βασίλης Μπολάνος αγωνίζεται και κρατά δυνατάΟ Βασίλης Μπολάνος, είναι ο Έλληνας Δήμαρχος της Χειμάρρας. Παρόλο τον τρομερό πόλεμο που αντιμετώπισε από το οργανωμένο Αλβανικό παρακράτος, κατάφερε να εκλεγεί Δήμαρχος Χειμάρρας, αλλά πολύ πιο σημαντικό είναι το ότι φαίνεται να λειτουργεί ως υπερασπιστής του ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου, πέρα από μικροπολιτικές σκοπιμότητες.
Και το κάνει μόνος του, δίχως καμία στήριξη από το ελληνικό κράτος. Οι επιθέσεις των Αλβανών εναντίον του είναι συνεχείς ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες σχετικά δηλώσεις του για την προβλεπόμενη από διεθνείς συμβάσεις, αυτονομία των ελληνικών πληθυσμών. Ειδικά μετά από αυτές, οι απειλές κατά ακόμη και της ίδιας της ζωής του είναι καθημερινές.
Οι μηνύσεις και η λασπολογία εναντίον του είναι καθημερινότητα. Ο Ελεύθερος Κόσμος είχε την τιμή να μιλήσει με αυτόν τον Έλληνα που αγωνίζεται για τα δικαιώματα των ομοεθνών του, υπό την καταπίεση ενός κράτους ιδιαίτερα εχθρικού προς την χώρα μας!
Πρόσφατα, έγινε στην πόλη σας ένα στυγερό έγκλημα κατά συγγενούς σας. Ποια ήταν τα κίνητρα;
Απ' ό,τι φάνηκε από την αστυνομική έρευνα το έγκλημα δεν είχε κανένα πολιτικό κίνητρο. Όμως εγείρεται ένα θέμα ως προς το ποιος θα ελέγξει τους δεκάδες Αλβανούς εργάτες που κατακλύζουν την Χειμάρρα, χωρίς να ξέρουμε το παρελθόν τους - ούτε καν τα στοιχεία της ταυτότητάς τους. Επίσης, θέλω να καταδικάσω την στάση ορισμένων αλβανικών Μ.Μ.Ε., τα οποία με την εν γένει συμπεριφορά τους ενδεχομένως να όπλισαν το χέρι του δράστη.
Γιατί το λέτε αυτό;
Γιατί όλο το τελευταίο διάστημα τα αλβανικά Μ.Μ.Ε. έχουν επιδοθεί σ' έναν πόλεμο εναντίον της Χειμάρρας, άδικο και αδικαιολόγητο, βασιζόμενα σε απόψεις ακραίων ανθελληνικών κύκλων της Αλβανίας.
Η Χειμάρρα δεν αναγνωρίζεται όμως ως μειονοτική ζώνη από την αλβανική κυβέρνηση. Τι προβλήματα σας δημιουργεί αυτή η στάση της;
Όπως θα γνωρίζετε, το 1945, στις πρώτες εκλογές που διοργάνωσε το καθεστώς Χότζα, η Χειμάρρα ήταν η πρώτη περιοχή της Βορείου Ηπείρου που δεν έλαβε μέρος στις εκλογές. Το τότε καθεστώς, ως αντίποινα, μας αφήρεσε το στάτους της ελληνικής μειονοτικής περιοχής. Μετά το 1990, με την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, η "Ομόνοια" Χειμάρρας ζητεί επιμόνως να αποκατασταθεί η αδικία που διέπραξε το χοτζικό καθεστώς.
Από το 1990 μέχρι σήμερα έχουν παρέλθει 18 χρόνια. Δεν έχει αλλάξει κάτι, στα πλαίσια και της προσπάθειας της Αλβανίας να ενταχθεί σε διεθνείς δομές και συμμαχίες;
Η "Ομόνοια" και το ΚΕΑΔ, σε συνεργασία με την ελληνική πολιτεία, βλέποντας ότι οι Αλβανοί δεν θα εντάξουν Χειμάρρα, Κοριτσά, Πρεμετή κ.λ.π. στην μειονοτική ζώνη, βασιζόμενοι σε διεθνείς συνθήκες για την προστασία των μειονοτήτων, αποφάσισαν να ζητήσουν την κατάργηση των μειονοτικών ζωνών και την αναγνώριση όλων των δικαιωμάτων που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες σε όλους τους Έλληνες, όπου κι αν βρίσκονται στην αλβανική επικράτεια.
Θέλουμε πίσω την γη των παππούδων μας
Υπάρχει ακόμα πίεση από τις αλβανικές αρχές για το θέμα της γης; Πώς αντιπαρέρχεστε την προσπάθεια οικειοποίησης της γης σας;
Το πιο κρίσιμο θέμα που απασχολεί τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου κατά την άποψή μου είναι το θέμα της απόδοσης των περιουσιών στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους. Η Ομόνοια, όπως και οι έπαρχοι των ελληνικών περιοχών έχουν προσφύγει στα αλβανικά δικαστήρια εναντίον του αλβανικού κράτους, το οποίο με παράνομους και αυταρχικούς τρόπους προσπαθεί να οικειοποιηθεί αυτές τις περιουσίες.
Κάποτε, η στήλη "Ιός" της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία" είχε υπαινιχθεί σε κάποιο ρεπορτάζ που έκανε στην Χειμάρρα ότι το περιουσιακό πρόβλημα στην περιοχή σας δεν έχει εθνικό ενδιαφέρον αλλά σχετίζεται περισσότερο με τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα των Χειμαρριωτών σε μια περιοχή που έχει την μεγαλύτερη τουριστική κίνηση της Αλβανίας. Εσείς τι απαντάτε σε αυτό;
Στην Χειμάρρα, πριν το χοτζικό καθεστώς, η γης είχε τρεις ιδιοκτήτες: Την κοινότητα, την Εκκλησία και τους ιδιώτες. Πριν το 1945, στην ευρύτερη περιοχή της Χειμάρρας δεν υπήρχε κανένας Αλβανός ούτε μεγαλοτσιφλικάδες ούτε μπέηδες, όπως συνέβαινε στην υπόλοιπη Αλβανία. Το στάτους ίδρυσης του συνεταιρισμού προέβλεπε ότι εάν ποτέ ο συνεταιρισμός διαλυθεί η περιουσία θα επιστραφεί σε αυτούς που ανήκε πριν την σύστασή του. Εμείς ζητάμε ακριβώς αυτό. Σε όλες τις χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, το περιουσιακό έχει λυθεί εδώ και πάνω από δέκα πέντε χρόνια, αμέσως μετά την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων. Πιστεύουμε ότι το αλβανικό κράτος δεν μας αποδίδει την γη των προγόνων μας, με στόχο να μας αποκόψει από τον τόπο, να μας αναγκάσει να φύγουμε κι έτσι να συντελεστεί μία βελούδινη γενοκτονία.Τις αιτιάσεις των αρθρογράφων της συγκεκριμένης εφημερίδας, τις διαψεύδουν οι ίδιοι οι Αλβανοί, οι οποίοι ονόμασαν τον συνδυασμό που κατέβηκε εναντίον μου "Συμμαχία για την Εθνική Σωτηρία", στον οποίον συνασπίστηκαν όλα τα αλβανικά κόμματα εναντίον του ελληνικού κόμματος, τη στιγμή που σε όλη την υπόλοιπη Αλβανία αλληλοσφάζονται. Παρ' όλα αυτά, από το αποτέλεσμα αποδείχθηκε ότι το 75% που υπερψήφισε τον συνδυασμό μου είναι άλλο έθνος από αυτό που συνασπίστηκε για να μας αντιμετωπίσει.
Για τους δύο αυτούς συγκεκριμένους λόγους που ανέφερα, το θέμα είναι κατ' εξοχήν πολιτικό και μάλιστα εθνικό.
Απαιτείται η διεθνοποίηση του Βορειοηπειρωτικού ζητήματος
Τι γίνεται με το θέμα της εκπαίδευσης των παιδιών; Είστε ευχαριστημένος από τις υπάρχουσες δομές;
Και στο θέμα αυτό εισπράττουμε την διαρκή άρνηση και δυστροπία των Αλβανών, οι οποίοι για ευνόητους λόγους δεν θέλουν σε καμιά περίπτωση να κρατάμε τους δεσμούς μας με την μητρική μας γλώσσα και παράδοση. Μέχρι προσφάτως, τα βιβλία Ιστορίας και Γεωγραφίας από τα οποία εκπαιδεύονταν τα βορειοηπειρωτόπουλα έκαναν ακραία αλβανική προπαγάνδα. Μόλις τον τελευταίο καιρό, μετά από διμερή συμφωνία, τα βιβλία αυτά εξετάζονται από διμερή επιτροπή και εκτυπώνονται στην Ελλάδα. Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα σε υλικοτεχνική υποδομή, ενώ και τα κτίρια που στεγάζουν τα ελληνικά εκπαιδευτήρια υστερούν ακόμη σε πολλά…
Έχετε προχωρήσει στη διεθνοποίηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζετε ως μειονότητα από τη στάση των αλβανικών αρχών έναντί σας;
Βέβαια, κάθε χρόνο στέλνουμε στο Συμβούλιο της Ευρώπης έκθεση με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συντελούνται από πλευράς του αλβανικού κράτους. Συγκεκριμένα, το 2007 η "Ομόνοια" δεν συνυπέγραψε την Χάρτα Μειονοτήτων με το Αλβανικό κράτος, λόγω των παραβιάσεων που υπάρχουν. Το γεγονός αυτό αν δεν αποκατασταθεί από μέρους της Αλβανίας θα έχει τεράστιες συνέπειες στην πορεία της Αλβανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δεν την εμπόδισαν, πάντως, να μπει στο ΝΑΤΟ…
Όπως γνωρίζετε, το ΝΑΤΟ είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Έλληνες της Αλβανίας δεν έχουν ως αυτοσκοπό τον αποκλεισμό της Αλβανίας από τους διεθνείς οργανισμούς. Απλώς, προσπαθούμε να κατοχυρώσουμε όσο μπορούμε καλύτερα τα δικαιώματά μας. Εμείς, αν η Αλβανία τηρούσε τις υποχρεώσεις της απέναντι στην ελληνική κοινότητα, οι οποίες απορρέουν από τις διεθνείς συμβάσεις που και το ίδιο το αλβανικό κράτος έχει υπογράψει, δεν θα είχαμε κανέναν λόγο να μην την στηρίξουμε. Σε παραστάσεις μας, σε συναντήσεις με ξένους διπλωμάτες είχαμε θέσει τις αντιρρήσεις μας ως προς την αποδοχή της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ, όμως οι δυνάμεις μας μέχρι εκεί φτάνουν.
Έχουμε πιο κατοχυρωμένα δικαιώματα από τους κοσσοβάρους
Ζητούν οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου κάτι περισσότερο από αυτό που ζητούν οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου;
Δεν νομίζω ότι πρέπει να συνδέσουμε τις διεκδικήσεις και τα δικαιώματά μας με το Κοσσυφοπέδιο. Υπήρχαν πιο πολλά διεθνώς κείμενα που επιβεβαίωναν τα δικαιώματα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου απ' όσα υπήρχαν για το Κοσσυφοπέδιο πριν την μονομερή και χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. αναγνώρισή του.
Η Χειμάρρα αγκαλιάζει όλους τους Έλληνες
Υπάρχει το στοιχείο της ενότητας στους κόλπους της μειονότητας; Αν όχι, πού οφείλεται αυτό;
Δυστυχώς, οι σχέσεις ανάμεσα στους Βορειοηπειρώτες δεν είναι στο επίπεδο που θα έπρεπε. Η έλλειψη οργάνωσης, δυστυχώς, δεν επιτρέπει την ανάδειξη των θεμάτων που μας απασχολούν κι έτσι η αντιμετώπιση των προβλημάτων μας δεν είναι αυτή που θα έπρεπε και που θα μπορούσε να είναι. Για να παρηγορηθούμε, θα μπορούσα να σας πω ότι η διχόνοια είναι ίδιον της φυλής μας, οπότε κι αυτό - αν θέλετε - είναι μια απόδειξη ότι είμαστε Έλληνες. Εγώ πάντως θα πάρω πολύ σύντομα συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την καλύτερη οργάνωση όλων των Βορειοηπειρωτών που βρίσκονται στην Βόρειο Ήπειρο, καθώς και των συμπατριωτών μας που ζουν και εργάζονται προσωρινά - και το τονίζω το προσωρινά - στην μητέρα πατρίδα.
Μιας και είμαστε σε περίοδο διακοπών, έρχονται Ελλαδίτες στην Χειμάρρα για διακοπές;
Κάποτε έρχονταν μόνο κάποιοι που είχαν ίσως πολιτικό ενδιαφέρον ή ήθελαν να μας συμπαρασταθούν στους αγώνες μας. Με τα χρόνια αυτό άλλαξε. Σήμερα επισκέπτονται την Χειμάρα όλο και περισσότεροι συμπατριώτες μας και φεύγουν με τις καλύτερες εντυπώσεις. Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι η Χειμάρρα είναι ένα αυθεντικό κομμάτι Ελλάδος και φορέας μίας τεράστιας ιστορίας. Ίσως οι υποδομές μας να μην είναι τόσο καλές όσο στην Ελλάδα, όμως υπόσχομαι σε όποιον θελήσει να μας επισκεφθεί ότι θα φύγει κατενθουσιασμένος. Οι περισσότεροι, άλλωστε που έρχονται, ξανάρχονται και δεύτερη και τρίτη φορά. Με την διαπλάτυνση του δρόμου Αγίων Σαράντα - Χειμάρρας, ο οποίος μέχρι το τέλος του 2009 θα συνδεθεί με το ελληνικό οδικό δίκτυο και την Εθνική οδό, η διαδρομή προς την Χειμάρρα γίνεται άνετη ακόμη και με αυτοκίνητο. Κι από την Κέρκυρα όμως υπάρχουν τακτικά ακτοπλοϊκά δρομολόγια ακόμη και με ταχύπλοα.
Κύριε Μπολάνο, σας ευχαριστούμε για την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη και σας ευχόμαστε κάθε επιτυχία στο δύσκολο εθνικό έργο που έχετε αναλάβει στην Χειμάρρα.
Και εγώ σας ευχαριστώ.
> συνεντευξη στον Παναγιώτη Δούμα