Πενταπλάσια των ξένων επενδύσεων τα εμβάσματα
ΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΧΤΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ
Οικοδομικός οργασμός σε Αγίους Σαράντα, Χειμάρα και Αργυρόκαστρο. Οι Αλβανοί στερούνται τα πάντα και μπορούν να αποταμιεύουν ακόμη
Οικοδομικός οργασμός στη γειτονική Αλβανία, την ώρα που στη χώρα μας η αγορά ακινήτων έχει παγώσει. Στην Αλβανία και ειδικά στους Αγίους Σαράντα, τη Χειμάρα και το Αργυρόκαστρο επικρατεί οργασμός ανοικοδόμησης.
Χιλιάδες Αλβανοί και Βορειοηπειρώτες που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, κάνουν οικονομίες και στέλνουν κάθε μήνα χρήματα στους δικούς τους ανθρώπους, που επενδύουν στην αγορά οικοπέδων και ακινήτων.
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Αλβανίας μόνο το 2006 στάλθηκαν εμβάσματα στην Αλβανία από την Ελλάδα άνω του 1 δισ. ευρώ. Τα σπίτια και οι πολυκατοικίες στην Αλβανία ξεφυτρώνουν κάθε μέρα σαν τα μανιτάρια.
Χρυσές δουλειές κάνουν και οι μάνδρες με οικοδομικά υλικά. Οι παραγγελίες απ’ τους Αλβανούς μετανάστες γίνονται απ’ την Ελλάδα και πληρώνονται μέσω τραπεζικών καταθέσεων. Οι εργολάβοι με το που λάβουν τα χρήματα, ξεκινούν αμέσως δουλειά. Οι Αλβανοί και οι Βορειοηπειρώτες που ζουν στην χώρα μας στερούνται -όπως λένε- τα πάντα, την διασκέδαση, το καλό ντύσιμο, ακόμη και το φαγητό.
Κρατούν μόνο ελάχιστα ευρώ στη τσέπη και τα υπόλοιπα τα επενδύουν. Διαγράφουν το παρόν και κοιτούν το μέλλον.
Τα εμβάσματα που φτάνουν στην Αλβανία απο την Ελλάδα, αυξήθηκαν κατακόρυφα.
Οι μετανάστες στηρίζουν την οικονομία της Αλβανίας
Καθοριστική η συμβολή τους στην διατήρηση της σταθερότητας και την ανάπτυξη των επενδύσεων.
Συνήθως μεταφέρουν τα χρήματα μόνοι τους και όχι μέσω της τραπεζικής οδού.
Στα εμβάσματα των μεταναστών, στηρίζεται κατά κύριο λόγο η οικονομία της Αλβανίας, όπως φαίνεται από επίσημα στοιχεία.
Οι Αλβανοί εργαζόμενοι, μετά την κατάρρευση των πυραμίδων, όπου έχασαν το σύνολο σχεδόν των οικονομιών που είχαν συγκεντρώσει, απέφευγαν να στέλνουν χρήματα στην πατρίδα τους και είχαν εξελιχθεί σε πολύ καλούς πελάτες των ελληνικών τραπεζών. Σταδιακά όμως και με την εξομάλυνση της πολιτικής κατάστασης στην γειτονική χώρα, άρχισαν να αποστέλλουν εμβάσματα και ορισμένοι επέστρεψαν για να επενδύσουν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους.
Τα μεταναστευτικά εμβάσματα των Αλβανών εργαζομένων του εξωτερικού το 2005, κατέγραψαν σημαντική αύξηση, η οποία φτάνει στο 21% και διαμορφώθηκαν στο ποσό του 1 δισ. δολλαρίων. Συνολικά την τελευταία δεκαετία το σύνολο των εμβασμάτων των Αλβανών μεταναστών του εξωτερικού προς την Αλβανία ανήλθε σε 6 δισ. δολλάρια. Τα περισσότερα εμβάσματα που επαναπατρίζονται στην Αλβανία δεν διέρχονται μέσω των τραπεζικών διαδικασιών. Ποσοστό 59% μεταφέρεται στην Αλβανία από τους ίδιους τους εργαζόμενους στο εξωτερικό και ποσοστό 23% μέσω φίλων ή άλλων συγγενικών τους προσώπων, σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Αλβανίας.
Τα υψηλά αυτά ποσοστά καθιστούν επιτακτική την ανάγκη της ανάληψης συγκεκριμένων πρωτοβουλιών αλλά και την εισαγωγή ελκυστικών κινήτρων που θα στοχεύουν στην ενθάρρυνση των Αλβανών μεταναστών για χρησιμοποίηση των τραπεζικών διαδικασιών αναφορικά με την διακίνηση των εμβασμάτων τους, αναφέρεται σε μελέτη της Κεντρικής Τράπεζας.
Ήδη εδώ και τρία χρόνια μία Αλβανική εμπορική τράπεζα παρέχει την δυνατότητα μεταφοράς χρημάτων από την Ιταλία προς Αλβανία χωρίς δαπάνη για ποσά τα οποία ημερησίως ανέρχονται έως και 250 ευρώ ενώ το ίδιο ακριβώς εφαρμόζουν και αρκετές ελληνικές τράπεζες για μεταφορά χρημάτων από Ελλάδα προς Αλβανία.
Στο ενημερωτικό δελτίο της Ελληνικής Πρεσβείας, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι τα εμβάσματα των μεταναστών αποτελούν πηγή χρηματοδότησης, περίπου των 2/3 του συνολικού εμπορικού ελλείμματος της αλβανικής οικονομίας και παράλληλα καλύπτουν σε ποσοστό 13,5%-14% το ΑΕΠ της Αλβανίας. Σημειώνεται επίσης ότι σε μία εύθραυστη οικονομία, όπως είναι η αλβανική τα εμβάσματα συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό στην διατήρηση της σταθερότητας του τοπικού νομίσματος και στην κατ' αναλογία ισοτιμία του με άλλα ξένα νομίσματα κυρίως ως προς το αμερικανικό δολλάριο και το ευρώ.
Επιπλέον, τα μεταναστευτικά εμβάσματα χρησιμοποιούνται ως μέσον έναρξης νέων επιχειρηματικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων στο εσωτερικό της Αλβανίας, ιδιαίτερα σε τομείς όπως οι υπηρεσίες και η γεωργία.
Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ελλάδος οι καταθέσεις των αλλοδαπών ανέρχονται σε 3 δισ. ευρώ και ο μέσος λογαριασμός καταθέσεων αλλοδαπών υπολογίζεται σε 10.000 ευρώ το άτομο. Αν διαιρεθεί με 500.000 νόμιμους, εργαζόμενους μετανάστες αντιστοιχεί σε κατάθεση 6.000 ευρώ το άτομο. Καταθέσεις που, όπως βεβαιώνει η Κεντρική Τράπεζα, είναι μεγαλύτερες από τη μέση κατάθεση του Ελληνα.
• Από στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας το 90% των Αλβανών είναι πελάτες ελληνικών τραπεζών. Συνολικά, εκτιμάται ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν πάνω από 250.000 τραπεζικούς λογαριασμούς που ανήκουν σε μετανάστες.
• Στοιχεία των τραπεζών που διαθέτουν για τη χορηγία δανείων αποδεικνύουν ότι το μέσο οικογενειακό εισόδημα των οικονομικών μεταναστών υπολογίζεται σε 12.000 ευρώ, ενώ οι Ελληνες μισθωτοί και συνταξιούχοι δηλώνουν ετήσιο εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο που είναι 11.000 ευρώ. Πολλοί μετανάστες έχουν πάρει στεγαστικά δάνεια και ελάχιστοι καταναλωτικά. Αγοράζουν επίσης με τραπεζική χρηματοδότηση αυτοκίνητα.
Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, το 2006 οι μετανάστες έστελναν στα σπίτια τους 246 δισ. δολάρια, ποσό τριπλάσιο από το σύνολο της διεθνούς ετήσιας βοήθειας. Σε κάποιες χώρες, το ένα τρίτο των οικογενειών ζει αποκλειστικά από αυτά τα εμβάσματα.
Τονίζουν επίσης ότι λειτουργεί ένα άτυπο δίκτυο μεταφοράς χρημάτων μέσω οδηγών λεωφορείων, ταξί, φορτηγών. Ορισμένοι οδηγοί μεταφέρουν χρήματα με προμήθεια μόλις 1% και ο παραλήπτης τα παραλαμβάνει στο σταθμό. Η εταιρεία Money Gram για αποστολή 1.000 ευρώ στην Αλβανία ζητά 37,8 ευρώ προμήθεια. Ο οδηγός του λεωφορείου μόλις 10 ευρώ.
Ο αριθμός των Αλβανών μεταναστών, αλλά και των βορειοηπειρωτών που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα αποτελεί μέχρι σήμερα αντικείμενο διαμάχης ακόμη και μεταξύ των κομμάτων και αυτό γιατί δεν μπορεί επισήμως να προσδιοριστεί.
Υπολογίζεται ότι ξεπερνά το ένα εκατομμύριο πολίτες, αντιπροσωπεύοντας το 12% του εργατικού δυναμικού της χώρας μας, ενώ οι οικογένειες των περισσοτέρων εξ’ αυτών ζουν στην πατρίδα τους.
Για τους Αλβανούς οικονομικούς μετανάστες η Ελλάδα μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Χότζα φάνταζε ο παράδεισός τους. Στα τέλη της δεκαετίας του ‘80 Αλβανοί επιχειρούσαν να περάσουν τα σύνορα για να φτάσουν στη γη της επαγγελίας, πολλοί από αυτούς συλλαμβάνονταν πριν καν δουν από τα βουνά την Ελλάδα, φυλακίζονταν και βασανίζονταν σκληρά, μαζί με τις οικογένειές τους.
Όσοι κατόρθωναν να περάσουν αφηγούνταν την περιπέτειά τους που αποτελούσε και σημαντική είδηση για τα Ελληνικά ΜΜΕ και εξομολογούνταν την τυραννία που υφίσταντο οι συμπατριώτες τους Αλβανοί. Τα χρόνια πέρασαν τα σύνορα με την Ελλάδα άνοιξαν και ένα μεγάλο κύμα οικονομικών μεταναστών, στην πλειονότητά τους ρακένδυτων και πάμπφτωχων ανθρώπων κατέκλυσε την Ελλάδα.
Μια χώρα που ποτέ δεν ήταν έτοιμη να δεχτεί ένα μεγάλο αριθμό μεταναστών.
Η αλήθεια είναι ότι μαζί με τους Αλβανούς που έρχονταν για να δουλέψουν πέρασαν τα σύνορα και κακοποιοί που στα πρώτα χρόνια αποτέλεσαν το φόβο και τον τρόμο των Ελλήνων, κυρίως της παραμεθορίου. Το αστυνομικό δελτίο κατακλύζονταν κυριολεκτικά από περιστατικά βιασμών, ληστειών, διαρρήξεων, κλοπών ακόμη και δολοφονιών με δράστες Αλβανούς.
Κάπως έτσι οι Αλβανοί συνέδεσαν το όνομά τους με το έγκλημα και αναπτύχθηκε ένας ρατσισμός που ευτυχώς τα τελευταία χρόνια τείνει να εξαλειφθεί, ή να μειωθεί τουλάχιστον αισθητά, πλην ορισμένων κραυγαλέων περιπτώσεων, όπως αυτές με τους αριστούχους σημαιοφόρους Αλβανούς μαθητές.
Η στάση των Αλβανών μεταναστών άλλαξε κατά πολύ τα τελευταία χρόνια.
Μάλιστα έρευνα του Κέντρου Θυμάτων Βασανιστηρίων στις φυλακές των Ιωαννίνων έδειξε ότι οι κρατούμενοι Αλβανοί αντιμετώπιζαν μικρότερες και ελαφρύτερες κατηγορίες από αυτές των Ελλήνων συγκρατουμένων τους και τα αδικήματά τους αφορούσαν κυρίως παρανομίες που είχαν να κάνουν με κλοπές, διαρρήξεις και ληστείες, ενώ αυτά των Ελλήνων με βιασμούς και δολοφονίες.
Χρόνο με το χρόνο οι Αλβανοί μετανάστες απορροφήθηκαν στην αγορά εργασίας.
Η στάση όμως των εργοδοτών τους δεν ήταν και η καλύτερη, αφού σπάνια τους κατέβαλλαν τα δεδουλευμένα και εκείνοι για να εκδικηθούν οργάνωναν επιθέσεις εναντίον τους.
Σήμερα οι Αλβανοί ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα απολαμβάνοντας όλα τα δικαιώματα ενώ φαίνεται να έχουν λύσει τα χέρια πολλών επαγγελματιών, μετά την άρνηση Ελλήνων να εργαστούν σε δουλειές που θεωρούν βαριές.
Ακόμη και ως φύλακες προβάτων εργάζονται Αλβανοί που τους έχουν προσλάβει κτηνοτρόφοι.
Πολλοί έχουν οργανώσει τη ζωή τους και έχουν φέρει και τις οικογένειές τους εδώ, ενώ επαγγελματικά έχουν θριαμβεύσει αφού έχουν ιδρύσει δικές τους επιχειρήσεις.
Ποτέ όμως δεν ξέχασαν και δεν ξεχνούν τη χώρα τους και τους ανθρώπους τους.
Μεροκάματο το μεροκάματο, δραχμή τη δραχμή κάνουν το κομπόδεμά τους το οποίο το στέλνουν στη χώρα τους ενισχύοντας έτσι και τις οικογένειές τους, αλλά και την οικονομία της πατρίδας τους.
Είναι άνθρωποι που δεν «βγαίνουν έξω» ζουν λιτά και απέριττα χωρίς να διασκεδάζουν όπως οι Έλληνες με στόχο να στέλνουν κάθε εβδομάδα λίγα χρήματα στην πατρίδα.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Τράπεζας της Αλβανίας η πλειοψηφία των αγοραπωλησιών κατοικίας πραγματοποιείται από τις αποταμιεύσεις των Αλβανών μεταναστών σε άλλες χώρες.
Υπολογίζεται ότι το 2005 τα εμβάσματα ανήλθαν σε 947 εκατ. ευρώ. Καλύπτουν το 61% του ελλείμματος εμπορικού ισοζυγίου, το 66% του ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και το 93% του ελλείμματος του ισοζυγίου πληρωμών. Η εξέλιξη αυτή προξενεί σκεπτικισμό αφού σύμφωνα με την έκθεση τα μεταναστευτικά εμβάσματα δεν θα αποτελέσουν για μακρύ χρονικό διάστημα ακόμη την κύρια χρηματοδοτική πηγή της κατασκευαστικής αγοράς στην Αλβανία.
Άλλη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης εκτιμά ότι τα εμβάσματα των Αλβανών μεταναστών ανήλθαν στο ποσό των 900 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ.
Και αφορούν Αλβανούς της Νοτίου Αλβανίας και συγκεκριμένα της περιφέρειας της Κορυτσάς, οι οποίοι ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό. Και κυρίως στην Ελλάδα.
Το ποσό αυτό είναι τρεις φορές υψηλότερο από το σύνολο των εξαγωγών της περιοχής της Κορυτσάς, ενώ ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερο αφού οι εκτιμήσεις γίνονται κατά προσέγγιση, δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος των εμβασμάτων εισέρχεται στην Αλβανία με διαδικασίες εκτός του τραπεζικού συστήματος.
Τα ποσά που στέλνουν με εμβάσματα οι μετανάστες ξεκινούν από 50 ευρώ και μπορεί να φτάσουν και τα 5.000 ευρώ. Μάλιστα οι γυναίκες στέλνουν χρήματα στα παιδιά τους και στους ηλικιωμένους γονείς τους σε πιο σταθερή βάση απ' ότι οι άντρες μετανάστες. Συνήθως στέλνουν 400-500 ευρώ, δύο φορές το εξάμηνο.
Για τους μετανάστες της πρώτης γενιάς όλη τους η ζωή είναι δουλειά -όπως ακριβώς ήταν και για τους Έλληνες μετανάστες η δεκαετία του 1960. Πολλοί έρχονται στην Ελλάδα και δουλεύουν ασταμάτητα για δέκα μήνες, πηγαίνουν για δύο μήνες στην πατρίδα τους, για να δουν την οικογένεια, και μετά επιστρέφουν για άλλους δέκα μήνες δουλειάς.
Οι μετανάστες ήρθαν στην Ελλάδα για ένα σκοπό, να μαζέψουν χρήματα, για να τα στείλουν πίσω στις οικογένειές τους.
Στη διάρκεια των 15 χρόνων, από τότε που άρχισε η μετανάστευση των Αλβανών, εκτιμάται ότι περισσότερο από το 20% του πληθυσμού μετανάστευσε κυρίως στην Ελλάδα και την Ιταλία,
Έτσι σκιαγραφεί τον μέσο Αλβανό ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης που διενήργησε έρευνα για την αποταμιευτική συμπεριφορά των Αλβανών την περίοδο 1993 - 2004 σε Ελλάδα, Ιταλία και Μ. Βρετανία. Το κομμάτι της έρευνας που αφορούσε την Ελλάδα εκπόνησε ο επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας κ. Χρήστος Νίκας.
Οι Αλβανοί αποταμιεύουν περίπου 5.390 ευρώ τον χρόνο ανά νοικοκυριό. Οι περισσότεροι (περίπου 75%) έχουν τουλάχιστον ένα τραπεζικό λογαριασμό.
Η συντριπτική πλειονότητα (68,6%) των Αλβανών εμβάζουν χρήματα στα μέλη των οικογενειών τους που παραμένουν στην Αλβανία και σχεδιάζει να συνεχίσει να στέλνει τα ίδια ποσά και στο εγγύς μέλλον.
Τα εμβάσματα την περίοδο 1993 - 2004 ήταν πενταπλάσια των κεφαλαίων που εισέρρευσαν στην Αλβανία ως ξένες επενδύσεις
Το 25% περίπου των Αλβανών μεταναστών προτίθεται να παλιννοστήσει βραχυπρόθεσμα, ενώ το 20% - 40% επιθυμεί να μείνει για πάντα στη χώρα υποδοχής.
Συνολικά, είτε αποστέλλονται τα εμβάσματα ενώ οι Αλβανοί παραμένουν στο εξωτερικό είτε μεταφέρονται στην Αλβανία με την παλιννόστηση, οι οικονομίες των Αλβανών μεταναστών αντιπροσωπεύουν μια δεξαμενή κεφαλαίων που από την μελέτη εκτιμώνται σε 4,75 - 5,38 δισ. ευρώ.
Το μέγεθος των αποταμιεύσεων των Αλβανών μεταναστών είναι τέτοιο που η παραγωγική αξιοποίησή τους από την πλευρά της Αλβανίας θα μπορούσε από μόνη της να αποτελέσει βασικό παράγοντα χρηματοδότησης της ανάπτυξης στη γειτονική χώρα.
***
Σε ότι αφορά την ελληνική πλευρά, με δεδηλωμένη πρόθεση σημαντικού μέρους των Αλβανών που εργάζονται στην Ελλάδα να παραμείνουν μόνιμα, τίθεται εύλογα το ερώτημα κατά πόσο η ελληνική πλευρά θα έπρεπε να εφαρμόσει μέτρα πολιτικής με στόχο την παραμονή και επένδυση των αποταμιεύσεων αυτών στην Ελλάδα.
πηγη Π.Λ.