Ημερίδα στα Γιάννινα από τρία Πανεπιστήμια
ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ - ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟΥ
Η κοινή παραδοσιακή αρχιτεκτονική, ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Ηπείρου και της Νότιας Αλβανίας (που αποτελούν κοινό γεωγραφικό χώρο με ίδια χαρακτηριστικά γνωρίσματα) αναδείχθηκε σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στα Γιάννινα.
Η πλούσια αυτή κληρονομιά, που αποκαλύπτει την ιστορική διάσταση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην περιοχή, προβλήθηκε ιδιαίτερα μέσα από φωτογραφική έκθεση.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε κυρίως στις περιοχές Ζαγορίου και Αργυροκάστρου.
Διακεκριμένοι καθηγητές από τα Πανεπιστήμια Ιωαννίνων, Ιονίου και Αργυροκάστρου παρουσίασαν μελέτες για τις περιοχές της Ηπείρου και της Νότιας Αλβανίας. (Δεν χρησιμοποιούμε τον όρο Βόρειο Ήπειρο, γιατί δεν τον υιοθέτησαν οι οργανωτές).
Μεταξύ των ομιλητών ήταν οι Ελένη Αγγελομάτη - Τσουγκαράκη, Γιώργος Σμύρης, Βλαδίμηρος Κυριάκης, Δημήτριος Κουνάβος, Αντιγόνη Νάτση, Μιχάλης Αράπογλου και Ελένη Κουρμαντζή.
Ο «Π.Λ» επικοινώνησε με την κ. Κουρμαντζή, η οποία παρουσίασε με αδιαμφισβήτητα στοιχεία μια ολοκληρωμένη εικόνα για την Ελληνική παιδεία στη Νότιο Αλβανία. Βασιζόμενη σε απογραφή του 1869 η κ. Κουρμαντζή ανέφερε τα Ελληνικά Σχολεία που λειτουργούσαν εκεί. Στο Δέλβινο Γυμνάσιο, Παρθεναγωγείο και Δημοτικό. Στη Δρόβιανη υπήρχε Κεντρική Αστική Σχολή, από την οποία αποφοίτησαν οι λόγιοι και διανοούμενοι Αθ. Πετρίδης, Βασίλειος Ζώτος-Μολοσσός και Νικόλαος Μυστακίδης. Στη Λεσινίτσα ένα Δημοτικό και Κοινή Ελληνική Σχολή. Δημοτικά είχαν τα χωριά Μουζίνα, Μουρσία, Δίβρη και Γιαννιτσάτες.
Η κ. Κουρμαντζή, ερευνήτρια με κύρος και εγκυρότητα, τόνισε ότι στην Ζωσιμαία Σχολή φοιτούσαν Ελληνόφωνοι και Αλφανόφωνοι μαθητές, αλλά και Οθωμανοί από κάθε περιοχή της Ηπείρου και της Νότιας Αλβανίας. Τα Γιάννινα ήταν σπουδαίο πνευματικό κέντρο ολόκληρης της ευρύτερης περιοχής.
Χαρακτήρισε οριακό γεγονός την ίδρυση το 1955 της Παιδαγωγικής Α καδημίας Αργυροκάστρου, που την ονόμασε ως «το σπουδαιότερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της Ελληνικής Μειονότητας». Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πληροφορία ότι στο Δέλβινο το 1737 ιδρύθηκε από Δελβινακιώτες της Βενετίας Ακαδημία που λειτούργησε μέχρι το 1798.
Όπως υπογράμμισε η κ. Κουρμαντζή ο Κων/νος Ζάππας κληροδότησε διάφορα ποσά στα Σχολεία της Λέκλης, της Δρόβιανης, του Δελβίνου, του Κηπαρού και της Χειμάρας. Ο Χρ. Ζωγράφος ίδρυσε στο Κεστοράτι το Ζωγράφειο Διδασκαλείο.
Αυτή η διήμερη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Η κοινή αρχιτεκτονική κληρονομιά των αρχοντικών σπιτιών της Ηπείρου και της Νότιας Αλβανίας» που είναι ενταγμένο στο πρόγραμμα ΙΝΤΕRREG Ελλάδα-Αλβανία, είναι σίγουρο ότι συνέβαλε στο να προβληθεί η ανάγκη οι δύο γειτονικοί λαοί να έλθουν πιο κοντά.
Π.Λόγος