Ένα νέο βιβλίο - έρευνα του Σπύρου Μαντά Τα Πέτρινα Γεφύρια της Β. Ηπείρου παρουσιάστηκαν στην Αθήνα Αναδεικνύεται το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο του τόπου που τα δημιούργησε Ένας ακόμη κρίκος προστέθηκε στην πολυετή και επίμοχθη προσπάθεια του «Αρχείου Γεφυριών Ηπειρώτικων» και ειδικότερα του Σπύρου Μαντά να καταγραφούν και να ερευνηθούν όλα τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια της Ηπείρου και της Βορείου Ηπείρου.
Παρουσιάστηκε πρόσφατα στην Αθήνα και συγκεκριμένα στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής το βιβλίο του κ. Μαντά «Πέτρινα Γεφύρια στην Βόρειο Ήπειρο». Στις 452 σελίδες του αποτυπώνεται σε 182 φωτογραφίες, 34 πίνακες και γκραβούρες, 61 σχέδια και 20 χάρτες το μεγαλείο της λαϊκής αρχιτεκτονικής στην περιοχή. Και μαζί με αυτά περιγράφονται ο χώρος, οι άνθρωποι, η επικοινωνία, οι μάστοροι, οι θρύλοι, οι ανακαλύψεις, η ιστορία. Ερευνώντας επί οκτώ συναπτά έτη στην Βόρειο Ήπειρο, μέσα σε συνθήκες εκπλήξεων, κόπων και κινδύνων, αποκρυπτογράφησε τα μυστικά των γεφυριών, κάνοντας μια σωστή και αντικειμενική έρευνα στο ιστορικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο του τόπου που τα δημιούργησε. Για το βιβλίο μίλησαν ο ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου Θεόδωρος Τάσιος, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας Μιχάλης Μερακλής, η Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη και ο δημοσιογράφος Γιάννης Ντρενογιάννης. Οι ομιλητές εκθείασαν το πλούσιο, ποιοτικά και ποσοστικά, ερευνητικό υλικό του συγγραφέα. Και επεσήμαναν ότι τα πέτρινα γεφύρια στην Βόρειο Ήπειρο, αποδεικνύουν το ενιαίο του χώρου, αλλά και αναδεικνύουν την διαφορετικότητα των κατοίκων της. Όπως ο ίδιος ο Σπύρος Μαντάς ομολόγησε, το 1997 πέρασε στην απέναντι όχθη της Ηπείρου. Έψαξε «απέκει» επί οκτώ ολόκληρα χρόνια, νιώθοντας και οικεία και πολύ μακριά! Ο Σπύρος Μαντάς ταξίδεψε στο Πάνω Πωγώνι, στην περιοχή της Ζαγοριάς, γύρισε χωριό χωριό όλη την Δρόπολη, αλλά και τον Βούρκο, βρέθηκε στο Δέλβινο, στους Αγίους Σαράντα, εισχώρησε στο Κουρβελέσι, επισκέφθηκε την Πρεμετή, το Λεσκοβίκι, το Μπεράτι, τα χωριά του Μοράβα, την Μοσχόπολη, το Γκράμποβο, το Πόγραδετς και το Ελμπασάν. Εξομολογήθηκε πως «η Ήπειρος θα παραμείνει… άπειρος! Δηλαδή, κάθε μετακίνηση συνεπάγεται μάχη με ένα τοπίο που συνθέτουν ψηλά βουνά και χιλιάδες ρέματα που τροφοδοτούν πολλούς και μεγάλους ποταμούς. Ενδεικτικά για να φτάσω στο γεφύρι του Καλιά, στην Ζαγοριά, χρειάστηκε πορεία 5 ωρών με μουλάρι, για το γεφύρι της Γκούρας στο Γκράμποβο της Βέρτσας, 91 χιλιόμετρα από την Κορυτσά, ταξίδι επίσης 5 ωρών με τζιπ». Το νέο βιβλίο του Σπύρου Μαντά είναι ένα επίτευγμα που οφείλεται στον μόχθο του, στο ζήλο του και στην τολμηρή απόφασή του να… γεφυρώσει τα γεφύρια «δώθε» με τα γεφύρια «απέκει». Πηγή Π.Λ.