Θα περίμενε κανείς, μετά από την κατάρρευση του ολοκληρωτικού καθεστώτος στην Αλβανία και των εν τη συνέχεια πάμπολλων επισκέψεων Ελλήνων υπουργών, πολιτικών και διπλωμάτων στη Βόρειο Ήπειρο, με αποκορύφωμα την περιβόητη περιοδεία του προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Κάρολου Παπούλια, (όπου προβλήθηκε από ορισμένους οικοδεσπότες του, «θέμα Τσαμουριάς,») ότι θα ήταν πλέον κοινώς αποδεκτό, ότι υφίσταται Βορειοηπειρωτικό ζήτημα.
Βέβαια, ως έννοια, το «Βορειοηπειρωτικό» ιστορικά δεν είναι στάσιμη, αλλά διαμορφώνεται από τις σύγχρονες πολιτικές συγκυρίες και αντιλαμβάνεται κυριολεκτικά. Το 1914 και το 1940 (και ίσως και μέχρι την άρση της εμπολέμου), το ζήτημα αυτό αφορά την εθνική χειραφέτηση των Ελλήνων του συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου. Μεταξύ το 1946 –1991, αφορά βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και συγκρουόμενες ιδεολογίες.
Και στις ημέρες μας; Έπαψε να υφίσταται;
Αυτό το ερώτημα προκύπτει από το πρόσφατο συνέδριο του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού Ωκεανίας στο Σύδνεϋ (1-2 Νοεμβρίου 2008), όπου ορισμένοι αντιπρόσωποι αρνήθηκαν να αποδεχθούν ότι υπάρχει Βορειοηπειρωτικό ζήτημα.
Συγκεκριμένα, ενώ αντιπρόσωπος της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αυστραλίας επιχείρησε να παρουσιάσει το ψήφισμα για το «Βορειοηπειρωτικό» το οποίο ψηφίστηκε από την ολομέλεια του Παγκοσμίου Συμβουλίου Απόδημων Ηπειρωτών στο συνέδριο του (Ιωάννινα, 25-27 Ιουλίου 2008), με την έκκληση όπως το υιοθετήσει το ΣΑΕ Ωκεανίας ως επίσημή του θέση για το θέμα αυτό, ορισμένοι αντιπρόσωποι ομογενειακών οργανώσεων του Σύδνεϋ, διαμαρτυρήθηκαν δριμύτατα, μάλιστα παρουσιάζοντας αντιπρόταση η οποία υποστήριζε ότι δεν υπάρχει Βορειοηπειρωτικό ζήτημα.
Ενώ η διακομματική επιτροπή Ελλήνων βουλευτών παρακολούθησε την έντονη αντιπαράθεση αντιπροσώπων στο συνέδριο του ΣΑΕ Ωκεανίας χωρίς να επεμβαίνει, σε ένα σημείο, ο πρέσβης της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Αυστραλία, κ. Ζώης δήλωσε ότι είχε «σαφή κατεύθυνση από την Ελληνική κυβέρνηση: Δεν υπάρχει Βορειοηπειρωτικό Ζήτημα.»
Εφόσον όπως προείπαμε, το Βορειοηπειρωτικό είναι ζήτημα υπό εξέλιξη, το οποίο το αντιλαμβάνεται κανείς από την δική του ιδιαίτερη σκοπιά, ίσως ο κύριος πρέσβης να αναφέρονταν στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδος, προ της μεταπολίτευσης. Όμως, εφόσον ο προϊστάμενος του, υφυπουργός εξωτερικών, κ,. Κασσίμης επισκέπτεται την Βόρειο Ήπειρο και συνδιαλέγεται με στελέχη των οργανώσεων των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, οφείλει να γνωρίζει τόσο ο κύριος πρέσβης, όσο και οι ενοχλημένοι αντιπρόσωποι του ΣΑΕ Ωκεανίας, ότι το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα υφίσταται, και μάλιστα σε κρισιμότατη μορφή.
Όταν, συνοψίζοντας το ψήφισμα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Απόδημων Ηπειρωτών το οποίο παρουσιάστηκε και τελικά ψηφίστηκε από το ΣΑΕ Ωκεανίας, κατόπιν παρεμβάσεων αντιπροσώπων Κυπριακών και Μακεδονικών Εθνοτοπικών Οργανώσεων της Μελβούρνης:
α) Οι έλληνες της Βορείου Ηπείρου αποτελούν γηγενή πληθυσμό της περιοχής, με ιστορική παρουσία 3.000 χρόνων.
β) Οι έλληνες της Βορείου Ηπείρου αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Οικουμενικού Ελληνισμού.
γ) Επικρατεί ακόμη στην Αλβανία κατά καιρούς κλίμα ανασφάλειας και εκφοβισμού εναντίον των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου.
δ) Οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου κατά καιρούς δεν αισθάνονται ασφαλείς στον τόπο τους και δεν απολαμβάνουν πάντοτε τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα τα οποία δικαιούνται σύμφωνα με τις διμερείς και διεθνείς συνθήκες.
ε) Οι εισαγγελικές αρχές της Αλβανίας ποινικοποιούν βορειοηπειρώτες που διαμαρτύρονται για την αφαίρεση και στέρηση των δικαιωμάτων τους, όπως στην πρόσφατη περίπτωση της εισαγγελικής παρέμβασης στη Χειμάρρα.
γίνεται ξεκάθαρο ότι οι εξελίξεις που διαδραματίζονται στο γεωγραφικό χώρο της Βορείου Ηπείρου και αφορούν το γηγενές ελληνικό στοιχείο αποτελούν το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα. Πόσο δύσκολή γίνεται η προώθηση των συμφερόντων των ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, όταν αυτή έρχεται αντιμέτωπη στην άρνηση ή άγνοια των συμπατριωτών τους;
Η Πανηπειρωτική Ομοσπονδία Αυστραλίας, υπογραμμίζει ότι το Βορειοηπειρωτικό Ζήτημα, ως καθαρά ανθρωπιστικό και κοινωνικοπολιτικό ζήτημα, που αφορά τις συνθήκες διαβίωσης των συμπατριωτών μας στον ιστορικότατο γεωγραφικό χώρο της Βορείου Ηπείρου υφίσταται και προτρέπει σύσσωμο τον ελληνισμό απανταχού της γης να στρέψει την προσοχή και το ενδιαφέρον τους σε αυτό το δοκιμαζόμενο κομμάτι του οικουμενικού ελληνισμού, απαγκιστρωμένο από πολιτικά ή ιδεολογικά συμφέροντα.
Η Πανηπειρωτική Ομοσπονδία Αυστραλίας θα συνεχίζει να συνεργάζεται Κόμμα Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΚΕΑΔ) και την «ΟΜΟΝΟΙΑ» ως μόνους εκφραστές των Βορειοηπειρωτών στην Αλβανία, για την επίλυση όλων των δίκαιων αιτημάτων των ελλήνων της Βορείου Ηπείρου.