(Ξένη δημοσίευση)- ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ- ΥΠ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ- Συνέντευξη της Υπουργού Εξωτερικών κας Ντ. Μπακογιάννη στην αλβανική ε/φ Panorama
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
Υπηρεσία Ενημέρωσης και
Δημόσιας Διπλωματίας
Αθήνα, 9 Φεβρουαρίου 2009
Η ε/φ Panorama δημοσιεύει συνέντευξη της υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας και προεδρεύουσας του ΟΑΣΕ κας Μπακογιάννη, η οποία επισκέπτεται σήμερα τα Τίρανα.
Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης έχει ως ακολούθως:
Δημοσιογράφος: Κα Μπακογιάννη, επισκέπτεστε την Αλβανία με την ιδιότητα της προεδρεύουσας του ΟΑΣΕ, παραμονές των βουλευτικών εκλογών. Ποια είναι η ατζέντα της επίσκεψής σας στα Τίρανα και ποια είναι τα κυριότερα θέματα στα οποία θα επικεντρωθείτε στις συνομιλίες με τις αλβανικές αρχές;
κα Μπακογιάννη: Έχω την χαρά να επισκέπτομαι την Αλβανία σε ένα από τα πρώτα μου ταξίδια από την ανάληψη της Προεδρίας του ΟΑΣΕ από την Ελλάδα. Θα πρέπει να σας πω ότι, στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας μας, θα επισκεφθώ και τις 19 Αποστολές του ΟΑΣΕ, κατά τη διάρκεια του χρόνου και είναι φυσικό να ξεκινώ από τους φίλους και γείτονες. Θεωρώ ότι έχουμε πολλά και σημαντικά θέματα να συζητήσουμε. Μεταξύ άλλων, η Εντολή της Αποστολής του ΟΑΣΕ στην Αλβανία, η υποψηφιότητα της Αλβανίας για την Προεδρία του Οργανισμού, οι επερχόμενες Κοινοβουλευτικές Εκλογές της 28ης Ιουνίου 2009, το κράτος δικαίου και η ελευθερία του τύπου βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα μας.
Δημοσιογράφος: Υπήρξε συζήτηση για την εντολή της αποστολής του ΟΑΣΕ στην Αλβανία. Θα αποτελέσει το θέμα αυτό αντικείμενο των συνομιλιών που θα έχετε στα Τίρανα; Είστε υπέρ του αιτήματος της αλβανικής κυβέρνησης για περιορισμό της εντολής της αποστολής του ΟΑΣΕ;
κα Μπακογιάννη: Βεβαίως, όπως ήδη ανέφερα, η Εντολή της Αποστολής του ΟΑΣΕ στην Αλβανία, θα είναι ένα από τα βασικά θέματα προς συζήτηση. Γνωρίζω την εκπεφρασμένη επιθυμία της Αλβανικής κυβέρνησης για υιοθέτηση νέας εντολής, πιο περιορισμένης. Οφείλω να σας πω ότι η υπάρχουσα εντολή έχει την υποστήριξη τόσο της πλειοψηφίας των κρατών μελών του ΟΑΣΕ, όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τις επιθυμίες και τις ανησυχίες της Αλβανικής κυβέρνησης, η αποστολή του ΟΑΣΕ στην Αλβανία καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες να συγκεράσει τις δράσεις της με τις στρατηγικές προτεραιότητες του κράτους υποδοχής.
Δημοσιογράφος: Η αποστολή του ΟΑΣΕ στα Τίρανα υποστήριξε τις ανησυχίες μερικών διεθνών οργανισμών σχετικά με το νόμο για το άνοιγμα των φακέλων και την απαλλαγή του κρατικού μηχανισμού από ορισμένες κατηγορίες αξιωματούχων του πρώην κομμουνιστικού συστήματος, νόμος ο οποίος ψηφίστηκε τελευταία από την αλβανική Βουλή. Είναι στο πρόγραμμα των συνομιλιών σας με τις αλβανικές αρχές αυτός ο νόμος; Ως ΥΠ.ΕΞ. χώρας μέλους της Ε.Ε., πιστεύετε ότι ο νόμος αυτός θα επηρεάσει την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας;
κα Μπακογιάννη: Το ζήτημα που αναφέρετε βρίσκεται σαφώς στα θέματα τα οποία προτίθεμαι να συζητήσω με τις Αλβανικές αρχές. Εμείς χαιρετίζουμε την αποφασιστικότητα της Αλβανίας να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια, προς την κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής της προοπτικής. Βεβαίως στο πλαίσιο αυτό, η Αλβανία θα πρέπει να συνεχίσει τις θετικές πρωτοβουλίες της και να κάνει τα απαραίτητα βήματα, προκειμένου να επιτύχει το στόχο της. Όπως ξέρετε ο ΟΑΣΕ, σε απόλυτη συμφωνία με την ΕΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει εκφράσει την ανησυχία του ως προς το συγκριμένο νόμο και τις πιθανές επιπτώσεις του στο δικαστικό σύστημα της Αλβανίας.
Δημοσιογράφος: Στις 28 Ιουνίου φέτος διεξάγονται στην Αλβανία βουλευτικές εκλογές. Πόσο σημαντικές θα είναι οι εκλογές αυτές; Προγραμματίζει ο ΟΑΣΕ ευρεία κάλυψή τους με παρατηρητές;
κα Μπακογιάννη: Οι κοινοβουλευτικές εκλογές σε μια χώρα είναι πάντοτε πολύ σημαντικές. Η ώρας της κάλπης είναι ιερή. Είναι η ώρα που μιλούν οι πολίτες και δίνουν την εντολή τους για το μέλλον που θέλουν να έχει η χώρα τους. Βεβαίως ο ΟΑΣΕ θα είναι παρών. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό οι εκλογές στην Αλβανία να διεξαχθούν σύμφωνα με τις αρχές και τις συστάσεις του αρμόδιου Γραφείου Δημοκρατικών θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ (ODIHR), αλλά και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα. Η υιοθέτηση του νέου εκλογικού νόμου και η σύνταξη νέων εκλογικών καταλόγων, βάσει των νέων δημοτολογίων, αποτελούν θετικά και απαραίτητα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή.
Δημοσιογράφος: Η ελληνική Βουλή επικύρωσε τελευταία τη Συμφωνία Σύνδεσης και Σταθεροποίησης Ε.Ε.-Αλβανίας και βρίσκεται σε πορεία η επικύρωση του πρωτοκόλλου ένταξης της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ. Τι θα λέγατε για μερικά σχόλια που έγιναν εδώ στην Αλβανία ότι η Ελλάδα ήταν η τελευταία από τις χώρες της Ε.Ε. που επικύρωσε αυτή τη Συμφωνία και είναι από τις τελευταίες που επικυρώνει το πρωτόκολλο ένταξης στο ΝΑΤΟ;
κα Μπακογιάννη: Ξέρετε, η κύρωση μιας διεθνούς συνθήκης από το ελληνικό κοινοβούλιο, όπως και από κάθε άλλο κοινοβούλιο, υπακούει σε συγκεκριμένες διαδικασίες και χρονικούς ορίζοντες που ορίζονται στην εθνική νομοθεσία. Σαφώς, δεν πρόκειται για αγώνα δρόμου. Ποιος θα επικυρώσει πρώτος και ποιος τελευταίος μπορεί να είναι αποτέλεσμα εντελώς συγκυριακό. Η σειρά των κυρώσεων δεν επιτρέπει ούτε θα πρέπει να οδηγεί σε αβάσιμα συμπεράσματα. Στην περίπτωση δε της Σ.Σ.Σ., όπως ήδη γνωρίζετε, υπήρξαν, για την Ελλάδα και τη Γερμανία, τεχνικά προβλήματα που έπρεπε να ξεπερασθούν σχετικά με τις μεταφράσεις των κειμένων της Συμφωνίας. Η διαδικασία κύρωσης του Πρωτοκόλλου εισδοχής της Αλβανίας και της Κροατίας στο ΝΑΤΟ ολοκληρώνεται εντός των ημερών στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Οφείλω όμως να επαναφέρω το θέμα στην πραγματική του διάσταση και να επαναλάβω το ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερός και συνεπής υποστηρικτής της ευρωπαϊκής προοπτικής της Αλβανίας και ολόκληρων των Δ. Βαλκανίων. Υποστηρίξαμε και υποστηρίζουμε την υποψηφιότητα της Αλβανίας για ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και χαιρόμαστε ιδιαίτερα που πολύ σύντομα, οι σχέσεις μας θα ενισχυθούν ακόμα περισσότερο μέσω της προσχώρησης της Αλβανίας στον Οργανισμό.
Δημοσιογράφος: Πριν από την επικύρωση της Συμφωνίας Σύνδεσης, η ΟΜΟΝΟΙΑ, με υπόμνημά της προς την ελληνική Βουλή, ζήτησε να μην επικυρωθεί η Συμφωνία, ζήτησε η Αλβανία να εκπληρώσει μερικούς όρους σχετικά με τη μειονότητα, διοργανώθηκαν μάλιστα και διαμαρτυρίες μπροστά από τη Βουλή. Γιατί δεν ελήφθη υπόψη το υπόμνημα αυτό; Πιστεύετε ότι η αλβανική κυβέρνηση δεν έχει κάνει όσα θα έπρεπε για τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία;
κα Μπακογιάννη: Ασφαλώς, οι απόψεις που εκφράζονται από εκπροσώπους της ελληνικής εθνικής μειονότητας λαμβάνονται σοβαρά υπ’ όψιν και σταθμίζονται ανάλογα κατά τη διαδικασία λήψης συγκεκριμένων αποφάσεων. Είμαστε σίγουροι ότι το ίδιο γίνεται και από την Αλβανική κυβέρνηση. Σε κάθε περίπτωση, η φροντίδα της Ελληνικής Πολιτείας για τα θέματα της μειονότητας είναι αδιαμφισβήτητη, σταθερή και ουσιαστική. Η Ελλάδα, όπως σας ανέφερα και προηγουμένως, υποστηρίζει ένθερμα την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας και έχουμε την πεποίθηση ότι μέσα από την πρόοδο που συντελείται στο πλαίσιο αυτής της πορείας, εξυπηρετούνται και τα θέματα της μειονότητας. Αναγνωρίζουμε ότι η Αλβανία έχει συντελέσει πρόοδο σε θέματα ανθρωπίνων και μειονοτικών δικαιωμάτων, ενώ ταυτόχρονα ενθαρρύνουμε και υποστηρίζουμε τις προσπάθειες της Αλβανικής κυβέρνησης για περαιτέρω απτά βήματα προόδου σε αυτούς τους τομείς.
Δημοσιογράφος: Πώς θα εκτιμούσατε τις σχέσεις της Αλβανίας με την Ελλάδα αυτή τη στιγμή; Μολονότι μόλις υπεγράφη η συμφωνία για τα νεκροταφεία των ελλήνων στρατιωτών που έπεσαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Αλβανία, κυκλοφορούν σχόλια ότι η Ελλάδα δεν έχει σεβαστεί το άρθρο 15 του Συμφώνου Φιλίας μεταξύ των δύο χωρών αναφορικά με τις περιουσίες των αλβανών υπηκόων εκεί. Υπάρχει σχετικό αίτημα από πλευράς των αλβανικών αρχών και ποια, κατά την άποψή σας, θα ήταν η λύση;
κα Μπακογιάννη: Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι, καθώς τα τελευταία χρόνια, με κοινές προσπάθειες των δύο πλευρών, έχουμε οικοδομήσει πολύ καλές διμερείς σχέσεις και εργαζόμαστε σε κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και διάθεσης στενής συνεργασίας, όπως επιβεβαιώνεται σε όλες τις επαφές μας με την Αλβανική κυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο, κατέστη δυνατή η υπογραφή Συμφωνίας με την Αλβανική Κυβέρνηση για τα Στρατιωτικά Κοιμητήρια των ελλήνων στρατιωτών πεσόντων κατά τον ελληνο-ιταλικό πόλεμο του 1940-41, στην Αλβανία. Πρόκειται για ζήτημα ανθρωπιστικής φύσεως και έχω εκφράσει ήδη δημοσίως τις ευχαριστίες της ελληνικής πλευράς προς την αλβανική κυβέρνηση και τον αλβανικό λαό για τη συνεργασία και την κατανόηση που επέδειξαν, οδηγώντας σε αίσια έκβαση ένα θέμα που διαρκούσε χρόνια. Όσον αφορά στο δεύτερο σκέλος της ερωτήσεώς σας, θα ήθελα να τονίσω ότι η Ελλάδα τηρεί τα συμπεφωνημένα και δεσμεύεται απόλυτα από όλες τις Συμφωνίες που έχει υπογράψει. Αυτό είναι θέμα αρχής για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Τυχόν περιουσιακά ζητήματα αλβανών πολιτών μπορούν να επιλυθούν ενώπιον της ελληνικής δικαιοσύνης, όπως προβλέπεται σε κάθε σύγχρονο ευνομούμενο και δημοκρατικό κράτος.
Δημοσιογράφος: Στην Ελλάδα ζουν περίπου 700.000 αλβανοί μετανάστες. Ποια είναι η άποψή σας για τη συμβολή τους στην ελληνική οικονομία, έχετε βραχυπρόθεσμα κάποιο πρόγραμμα που θα διευκόλυνε τις διαδικασίες ένταξής τους στην ελληνική κοινωνία;
κα Μπακογιάννη: Στην Ελλάδα ζει και εργάζεται μεγάλος αριθμός οικονομικών μεταναστών και εποχικών εργατών από την Αλβανία, οι οποίοι είναι ομαλά ενσωματωμένοι στην ελληνική κοινωνία. Η συμβολή τους στην ελληνική οικονομία είναι ουσιαστική και αναγνωρισμένη, αλλά και στην αλβανική οικονομία συμβάλλουν εξίσου καθώς αποστέλλουν συχνά εμβάσματα και οικονομική ενίσχυση στις οικογένειες τους. Η καλή διαχείριση των μεταναστευτικών ροών αποτελεί πρόκληση για την Ελλάδα εδώ και 15 χρόνια. Όταν ήμουν Δήμαρχος της Αθήνας προχωρήσαμε σε μια σειρά επιτυχημένων προγραμμάτων για να διευκολύνουμε τους μετανάστες. Η Ελληνική Κυβέρνηση καταβάλλει ειλικρινείς και συστηματικές προσπάθειες για την πρακτική διευκόλυνση των μεταναστών στα διάφορα θέματα που τους αφορούν και που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα Ελληνικών Υπουργείων.
Δημοσιογράφος: Ποιοι είναι μερικοί από τους κυριότερους λόγους που η Ελλάδα δεν έχει αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσόβου, μολονότι αναγνωρίζει τα διαβατήρια αυτής της χώρας; Πιστεύετε ότι το κράτος του Κοσσυφοπεδίου είναι μία νέα πραγματικότητα στα Βαλκάνια;
κα Μπακογιάννη: Όπως ανέφερα και κατά την προ ημερών επίσκεψή μου στην Πρίστινα, η Ελλάδα έχει επίγνωση των αυξημένων ευθυνών της στην Νοτιοανατολική Ευρώπη και εργάζεται για την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ευημερίας. Υποστηρίζουμε σταθερά την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων. Στο πλαίσιο αυτό, επιθυμούμε οι κάτοικοι του Κοσόβου να μπορούν να ταξιδεύουν ελεύθερα στην Ευρώπη και, συνεπώς, χορηγούμε θεωρήσεις επί χωριστού φύλλου χάρτου, με ισχύ μόνο για την ελληνική επικράτεια, στους κατόχους των νέων κοσοβαρικών διαβατηρίων. Η θέση της Ελλάδας στο ζήτημα της ανεξαρτησίας του Κοσόβου παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή καθώς επίσης και τη διεθνή νομιμότητα. Πιστεύουμε στις αμοιβαίως αποδεκτές λύσεις, τις λύσεις που προκύπτουν ως αποτέλεσμα διαλόγου και διπλωματίας.
Δημοσιογράφος: Είχατε έντονες διαφορές με τα Σκόπια για το θέμα του ονόματος. Πώς βλέπετε τις μέχρι τώρα διαπραγματεύσεις, πιστεύετε σε μια σύντομη λύση σε αυτό το αδιέξοδο;
κα Μπακογιάννη: Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη με υπεύθυνο και εποικοδομητικό τρόπο στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, υπό τον Γεν. Γραμματέα του ΟΗΕ, με στόχο την εξεύρεση μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης το ταχύτερο δυνατό, προς όφελος των διμερών μας σχέσεων καθώς και της περιφερειακής σταθερότητας και συνεργασίας. Μιας λύσης χωρίς νικητές και ηττημένους. Δυστυχώς, η Κυβέρνηση των Σκοπίων έχει επιλέξει να επενδύσει στον ακραίο εθνικισμό και έχει προβεί σε πληθώρα προκλητικών ενεργειών και δηλώσεων, ακολουθώντας παρελκυστική πολιτική. Οι πρακτικές αυτές σίγουρα δεν ευνοούν τη δημιουργία θετικού κλίματος και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Χαρακτηριστικά σας αναφέρω το θέμα που προέκυψε με τη χρηματοδότηση του τμήματος του Πανευρωπαϊκού διαδρόμου Χ που διέρχεται από την επικράτεια της ΠΓΔΜ. Η Ελληνική κυβέρνηση είχε ανακοινώσει την πρόθεσή της να χρηματοδοτήσει με 50 εκατομμύρια ευρώ το τμήμα αυτό. Ωστόσο πρόσφατα η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ αποφάσισε να το ονομάσει «Μέγας Αλέξανδρος». Τέτοιες ενέργειες υπονομεύουν δυστυχώς τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και κατανόησης και δυσχεραίνουν την προοπτική επίλυσης του ζητήματος της ονομασίας.