Του απεσταλμένου μας στα Τίρανα Δημητρη Pηγοπουλου
- «Thank you».
- «Παρακαλώ!».
Στα Τίρανα του 2009 τα ελληνικά είναι η νέα εσπεράντο. Από συνήθεια προσπαθείς να συνεννοηθείς στα αγγλικά, αλλά μόλις ο Αλβανός συνομιλητής σου καταλαβαίνει ότι είσαι Ελληνας σε βγάζει αμέσως από τη δύσκολη θέση.
Σε αυτό το ιδιαίτερα προνομιακό περιβάλλον πραγματοποιήθηκαν την περασμένη Πέμπτη τα εγκαίνια της Εστίας του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στα Τίρανα. Το πρωί της ίδιας μέρας δεκάδες Αλβανοί δημοσιογράφοι είχαν κατακλύσει τον χώρο της συνέντευξης Τύπου, ενώ λίγες ώρες αργότερα, και παρά την καταρρακτώδη βροχή, εκατοντάδες κόσμου πλημμύρισαν το Αρσάκειο Ελληνοαλβανικό Κολλέγιο (εκεί στεγάζεται η Εστία του Ιδρύματος) στην επίσημη εκδήλωση των εγκαινίων, παρουσία του αντιπροέδρου του αλβανικού Κοινοβουλίου Νεριτάν Τσέκα και του Αρχιεπισκόπου Τιράνων Αναστάσιου.
Ιδανική στιγμή
Ναι, το επίσημο άνοιγμα της νέας βαλκανικής εστίας του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού (προηγήθηκαν τα εγκαίνια στο Βουκουρέστι και στη Σόφια, έπεται το Βελιγράδι μέσα στον Απρίλιο) έρχεται σε μια καλή στιγμή για την Ελλάδα στην Αλβανία. Οι εντάσεις του πρόσφατου παρελθόντος φαίνεται να έχουν αποκλιμακωθεί σημαντικά. Ο επαναπατρισμός μιας πρώτης γενιάς μεταναστών που ανέβασαν σημαντικά το οικονομικό τους επίπεδο στην Ελλάδα και επιχειρούν τώρα ένα νέο ξεκίνημα στη χώρα τους κλονίζει τα παλιά στερεότυπα, τη συντήρηση των οποίων έχει αναλάβει μια μικρή ομάδα εθνικιστών με πενιχρά αποτελέσματα (δείτε τα απανωτά δωδεκάρια του αλβανικού televoting στη Γιουροβίζιον). Επίσης, χιλιάδες Αλβανοί εργάζονται για λογαριασμό τραπεζών και επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Είτε έτσι είτε αλλιώς, τα ελληνικά μιλιούνται πολύ στην Αλβανία.
Πρώτοι απόφοιτοι
Κι αυτό το ξέρουν πολύ καλύτερα οι άνθρωποι του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, με πρώτο τον πρόεδρό του καθηγητή Γιώργο Μπαμπινιώτη. Το Αρσάκειο Τιράνων έγινε αμέσως ένας ισχυρός πυρήνας φιλελληνισμού που φέτος δρέπει τους πρώτους του (εμφανείς) καρπούς: αποφοιτούν οι πρώτοι της μαθητές, αγόρια και κορίτσια 18 ετών που μιλούν άπταιστα ελληνικά. Ταυτόχρονα, στην «ανεπίσημη» περίοδο λειτουργίας της Εστίας, από τον Σεπτέμβριο του 2008, πρόλαβαν να ενταχθούν στους κύκλους εκμάθησης νέων ελληνικών περισσότεροι από 200 ενήλικες.
Η επίσημη πρώτη της Εστίας έγινε με την έκθεση «Ταξιδεύοντας με τον Καβάφη». Η έκθεση παρουσιάζει αρχειακό υλικό και μια συλλογή εκδόσεων με μεταφράσεις του έργου του ποιητή σε διάφορες γλώσσες (συνεργασία με Σπουδαστήριο του Νέου Ελληνισμού/Αρχείο Καβάφη, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και Μουσείο Καβάφη της Αλεξάνδρειας). Το απόγευμα της επόμενης ημέρας, το πενταμελές μουσικό σύνολο «Αργώ» παρουσίασε στην Ακαδημία Τεχνών των Τιράνων έργα Ραβέλ, Κωνσταντινίδη και Μίνγκα. Και αναμένεται άμεσα συνέχεια με τρεις νέες εκθέσεις: η μια (ευφυώς) περί μετανάστευσης.