Tο αεροπλάνο μας έχει μόλις προσγειωθεί στο σχετικά καινούργιο αεροδρόμιο των Τιράνων. Οταν βγαίνουμε στην αίθουσα αναμονής με υποδέχονται δύο μεγάλες φωτεινές επιγραφές. Είναι οι διαφημίσεις της Alpha Bank και της Τράπεζας των Τιράνων. Η τελευταία ανήκει στο επιχειρηματικό γκρουπ της Τράπεζας Πειραιώς. Το σχετικά μικρό, αλλά σύγχρονο και πεντακάθαρο αεροδρόμιο «Μητέρα Τερέζα» ήδη επεκτείνεται. Η νέα πτέρυγα κατασκευάζεται και με τη συμμετοχή ελληνικών κεφαλαίων. Ελληνική εταιρεία πρωταγωνιστεί στις πυρετώδεις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η Ελλάδα είναι σήμερα ο πρώτος ξένος επενδυτής στην Αλβανία. Τον προσεχή Δεκέμβριο θα είναι έτοιμο το «Υγεία» των Τιράνων. Μέσα στο 2008 η Εθνική και η Alpha δάνεισαν συνολικά 230 εκατ. ευρώ στη γειτονική χώρα, προκειμένου να αντιμετωπίσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού της. Και το καλοκαίρι θα αποφοιτήσουν οι πρώτοι μαθητές του Αρσακείου Τιράνων. Σήμερα συγκαταλέγεται στα κορυφαία εκπαιδευτικά ιδρύματα της Αλβανίας. Οι 500 μαθητές του είναι σε θέση να μιλήσουν άπταιστα ελληνικά. Και την περασμένη Πέμπτη εγκαινιάστηκε επισήμως στα Τίρανα η Εστία του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού.
Το Ελληνικό ιδρυμα Πολιτισμού κάνει ό, τι κάνουν το Βρετανικό Συμβούλιο, το Ινστιτούτο Γκαίτε, η Κάζα ντ’ Ιτάλια στην Ελλάδα: είναι το «πρόσωπο» της χώρας μας στο εξωτερικό. Ορθώς η διοίκηση του ΕΙΠ (υπό τον καθηγητή Γιώργο Μπαμπινιώτη) δίνει το βάρος της τα τελευταία χρόνια στα Βαλκάνια. Μόνο τους τελευταίους έξι μήνες ιδρύθηκαν εστίες στο Βουκουρέστι, στη Σόφια και, τώρα, στα Τίρανα.
Τα εγκαίνια στην Αλβανία συνοδεύτηκαν από μια έκθεση για τον Κωνσταντίνο Καβάφη και συναυλία με έργα Ραβέλ, Κωνσταντινίδη και Μίνγκα. Αντίστοιχα στο Βουκουρέστι είχαμε έκθεση βυζαντινών εικόνων και στη Σόφια η Φιλαρμονική Ορχήστρα της πόλης ερμήνευσε δύο σύγχρονα έργα, ενός Βούλγαρου και ενός Ελληνα συνθέτη, για να ακολουθήσει την επομένη μια βραδιά ποίησης και μουσικής.
Το τι μπορεί να εκπροσωπήσει το 2009 την Ελλάδα είναι μια πολύ μεγάλη κουβέντα. Οι επιλογές των εκδηλώσεων στις τρεις βαλκανικές πρωτεύουσες ασφαλώς και μας εκπροσωπούν αξιοπρεπώς στα πρώτα αυτά βήματα γνωριμίας με τους γείτονές μας. Αξιοπρεπείς επιλογές μεν, χαμηλού ρίσκου δε. Κινούνται στην ασφαλή επικράτεια του αναμενομένου, με ό, τι αυτό μπορεί να σημαίνει.
Δεν το καταλαβαίνουμε ζώντας εδώ, αλλά εκεί έξω, στην Αλβανία, στη Ρουμανία, στη Βουλγαρία, υπάρχει πραγματική δίψα για Ελλάδα. Είμαστε υποχρεωμένοι να ανταποκριθούμε, δίνοντας όσο περισσότερη Ελλάδα μπορούμε. Χωρίς στεγανά και προκαταλήψεις. Ελλάδα είναι σίγουρα ο Καβάφης, αλλά και ένα συγκρότημα χιπ χοπ που μπορεί να ακούγεται σε κάποιο club των Τιράνων. Η ευθύνη ανήκει φυσικά στο Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού, αλλά και σε όσους αποφασίζουν την αναιμική του χρηματοδότηση.
Tου Δημητρη Ρηγοπουλου