Δυο περιόδους η Εκκλησία μας προσπαθεί να εισάγει τους πιστούς στους αγώνες τους πνευματικούς σταδιακά και όχι απότομα. Η μία είναι η περίοδος της Σαρακοστής και η άλλη η Μ. Εβδομάδα. Κι ενώ μπαίνει η Μ. Εβδομάδα προηγουμένως γιορτάζουμε την Ανάσταση του Λαζάρου και την επομένη τη θριαμβευτική είσοδο του Χριστού στην Ιερουσαλήμ.
4 Μ. Δευτέρα: (το Εσπέρας της Κυριακής των Βαΐων)
Την ημέρα αυτή προβάλλεται η μνήμη Ιωσήφ του Παγκάλου, ο οποίος είναι εικόνα και προτύπωση του Χριστού. Ο Ιωσήφ υιός του Ιακώβ και της Ραχήλ, είχε αγαπηθεί απ’ αυτόν... «παρά πάντας τους υιούς αυτού, ότι υιός γήρους ην αυτώ» (Γεν. 37, 3). Γνωστότατη η ιστορία του. Την μήνη των αδελφών του προκάλεσε το όνειρο που είδε και διηγήθηκε στους αδελφούς του.
Έτσι αρχικά θέλησαν να τον ρίξουν σε λάκκο στην έρημο, μετανοήσαντες δε πούλησαν αυτόν σαν δούλο σε εμπόρους Ισραηλίτες, οι οποίοι στη συνέχεια τον μεταπούλησαν στον αρχιμάγειρα του Φαραώ τον Πετεφρή. Έντιμος και ενάρετος αγαπήθηκε απ’ όλους, αλλά και από τη γυναίκα του αφεντικού του για το κάλλος του. Αποκρούσας αυτήν κατηγορήθηκε ψευδώς, ρίχτηκε στη φυλακή.
Εκεί εξήγησε το όνειρο του Φαραώ, των επτά παχέων και επτά ισχνών αγελάδων. Τιμήθηκε και ανήλθε στα ύπατα αξιώματα, όπου η ανάγκη της πείνας έφερε κοντά του τους αδελφούς του, οι οποίοι στη συνέχεια αναγνωρίστηκαν απ’ αυτόν, ήρθε στη συνέχεια και ο πατέρας του από τη Χαναάν και έκτοτε οι Εβραίοι διέμεναν στην Αίγυπτο μέχρι την απελευθέρωση και την έξοδό τους από το Μωυσή. Η αιχμαλωσία τους κράτησε 500 χρόνια.
Επίσης την ημέρα αυτή γίνεται μνεία της παραβολής της ξηρανθείσης συκής, που θα πει ότι πρέπει πνευματικά να είμαστε έτοιμοι για να βρεθούμε ενώπιον του Κυρίου.
4 Μ. Τρίτη: (το Εσπέρας της Μ. Δευτέρας)
Αναφέρεται στις δέκα παρθένες άλλης γνωστής και σημαντικής παραβολής. «Τότε ομοιωθήσεται η βασιλεία των ουρανών δέκα Παρθένοις, αίτινες λαβούσαι τας λαμπάδας αυτών, εξήλθον εις απάντησιν του Νυμφίου, πέντε δε ήσαν εξ αυτών φρόνιμοι και πέντε μωραί...». Πάνω σ’ αυτή την τόσο δυνατή και ζωντανή παραβολή ο νους και η καρδιά μας με ιδιαίτερη προσοχή πρέπει ν’ αντικρύζει την ποιότητα των πνευματικών μας έργων και το αποτέλεσμα αυτών. «Αίτινες μωραί, λαβούσαι τας λαμπάδας εαυτών, ουκ έλαβον μεθ’ εαυτών έλαιον». Το αποτέλεσμα αποκαρδιωτικό. Έμειναν έξω του Νυμφώνος· παρακάλεσαν αλλά οι φρόνιμες δεν έδωσαν, μήπως αργοπορώντας ο Νυμφίος έμεναν κι αυτές χωρίς λάδι. «...Απερχομένων δε αυτών αγοράσαι, ήλθεν ο Νυμφίος και αι έτοιμοι εισήλθον μετ’ αυτού εις τους γάμους και εκλείσθη η θύρα». Τί ειρωνία! Οι μωρές (ανόητες) ενώ είχαν την αρετή της παρθενείας, κοιτίασαν στα χαμένα, η αρετή τους αυτή δεν είχε βαρύτητα. Οι διάφορες αρετές και πνευματικές ασκήσεις, πρέπει να γίνονται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μας εξασφαλίζουν το έλεος του Θεού. Χρειάζεται προσοχή, επαγρύπνηση, αρπαγή της σωτήριας πρόσκλησης, ετοιμότητα «...γρηγορείται ουν, ότι ουκ οίδατε την ημέραν, ουδέ την ώραν, εν η ο Υιός του ανθρώπου έρχεται» (Ματθ. 25, 1-13). Το «γρηγορείται ουν» της Μ. Τρίτης είναι το έναυσμα για το κέρδος το αιώνιο, είναι το κλειδί για τη θύρα των ουρανών.
4 Μ. Τετάρτη: (το Εσπέρας της Μ. Τρίτης)
Παρελαύνει μπροστά μας με τα πιο ζωντανά χρώματα, η εικόνα της αμαρτωλής εκείνης γυναίκας (πόρνης), η οποία δεν πτοήθηκε αλλά ετόλμησε, έσπασε το κατεστημένο της εποχής της και εισήλθε εκεί, όπου –βρισκόταν θα λέγαμε– η αφρόκρεμα της κοινωνίας «...εν Βηθανία, εν οικία Σίμωνος». Μπήκε θαρραλέα και δε λογάριασε τίποτ’ απολύτως «...αλάβαστρον μύρου έχουσα βαρυτίμου», στάθηκε μπροστά του· τα ψιθυρίσματα, τα σκουντήματα, τα διασταυρούμενα γεμάτα απορία στην αρχή και αργότερα μίσος και αποστροφή βλέμματα δεν επτόησαν τη γυναίκα, η οποία «κατέχεεν επί την κεφαλήν αυτού ανακειμένου. Έκανε αυτό που θέλησε και σώθηκε» ...έργον γαρ καλόν ειργάσατο εις εμέ. Τους πτωχούς γαρ πάντοτε έχετε μεθ’ εαυτών εμέ δε ου πάντοτε έχετε».
Βλέποντας τη μετάνοια της αμαρτωλής και της προδοσίας το φίλημα του ενός εκ των δώδεκα, ο οποίος «πορευθείς ...προς τους Αρχιερείς είπε: «Τι θέλετέ μοι δούναι, καγώ υμίν παραδώσω αυτόν;» (Ματθ. κζ’ 26, 6-16), ομολογούμε ότι «δεινόν η ραθυμία, μεγάλη η μετάνοια».
4 Μ. Πέμπτη: (το Εσπέρας της Μ. Τετάρτης)
Γιορτάζουμε τα εξής τέσσερα γεγονότα:
Τον Ιερό Νιπτήρα, όπου ο Κύριος έπλυνε με υπερβολική ταπείνωση τα πόδια των μαθητών Του. Το Μυστικό Δείπνο, όπου παρέδωσε ο ίδιος το Μέγα Μυστήριο της Ευχαριστίας, τονίζοντας τη μοναδική αξία του για τη σωτηρία μας. Την προσευχή του στον κήπο της Γεθσημανή, όπου φαίνεται η τέλεια αυταπάρνηση και η παράδοσή του η ολοκληρωτική στο θέλημα του Πατρός Του. Την προδοσία του Ιούδα, όπου φαίνονται περίτρανα τα ολέθρια αποτελέσματα της φιλαργυρίας.
Τους ανακοινώνει «...οίδατε ότι δύο ημέρας το Πάσχα γίνεται και ο Υιός του ανθρώπου παραδίδοται εις το σταυρωθήναι» (Ματθ. 26, 2-20). Τότε τους το ανακοινώνει γιατί ήξερε πως θα κλονίζονταν αν γνωρίζαν ότι ακολουθούν ένα μελλοθάνατο. Κι έτσι συνεχίζει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος οι Αρχιερείς και οι Γραμματείς και οι Πρεσβύτεροι του λαού, συνήχθησαν «...ίνα τον Ιησούν δόλω κρατήσωσι». Τα γεγονότα με θεϊκή ακρίβεια έλαβαν χώρα στις αυλές και τα πραιτώρια μέχρι «οι δε πορευθέντες, ησφαλίσαντο τον τάφον, σφραγίσαντες τον λίθον μετά της κουστωδίας» (Ματθ. ηζ’ 62-66).
4 Μ. Παρασκευή: (το Εσπέρας της Μ. Πέμπτης
Επιτελούμε «τα άγια και σωτήρια και φρικτά πάθη του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού. Τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα, τα κολαφίσματα, τας ύβρεις, τους γέλωτας, την πορφυράν χλαίναν, τον κάλαμον, τον σπόγγον, το όζος, τους ήλους, την λόγχην και προ πάντων τον Σταυρόν και τον θάνατον, α δι’ ημάς εκών κατεδέξατο· έτι δε και την του ευγνώμονος ληστού, του συσταυρωθέντος αυτώ, σωτήριον εν τω Σταυρώ ομολογίαν». Το Θείο Δράμα σ’ όλο του το μεγαλείο. Το Θείο δράμα πλέον κορυφώθηκε. Τα παραπάνω μίλησαν εύγλωττα, η θυσία πρωτοφανής· από μας εξαρτάται να φανούμε ευγνώμονες για να θερίσουμε τους καρπούς της ωφελείας μας.
4 Μ. Σάββατον: (το Εσπέρας της Μ. Παρασκευής)
Η μέρα αυτή η μεγάλη είναι η τελευταία μέρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, της Μ. Εβδομάδας και του Τριωδίου, το οποίο ξεκίνησε από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου και έφθασε μέχρι εδώ. Γιορτάζουμε σήμερα την θεόσωμον ταφήν και την εις Άδου κάθοδον του Κυρίου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστόν «δι’ ων της φθοράς το ημέτερον γένος ανακληθέν, προς αιωνίαν ζωήν μεταβέβηκε».
Στις ψυχές των πιστών γλυκοχαράζει η ελπίδα και η προσμονή της Ανάστασης «...και ιδού σεισμός εγένετο μέγας· Άγγελος γαρ Κυρίου, καταβάς εξ ουρανού... είπε ταις γυναιξί· μη φοβείσε υμείς· οίδα γαρ, ότι Ιησούν τον Εσταυρωμένον ζητείτε· ουκ έστιν ώδε... ηγέρθη από των νεκρών και ιδού, προάγει υμάς εις την Γαλιλαίαν· εκεί αυτόν όψεσθαι...» (Ματθ. κη’ (1-20).
Και το χαρμόσυνον άγγελμα «Χριστός Ανέστη» αντηχεί απ’ άκρο σ’ άκρο και γεμίζει βάλσαμο τις πονεμένες ψυχές των ανθρώπων.
Η ακολουθία της Ανάστασης ψάλλεται τα μεσάνυχτα του Μ. Σαββάτου. Επίσης ο όρθρος της Κυριακής του Πάσχα, το «Χριστός Ανέστη» με τον κανόνα της Ανάστασης, ακολουθεί η Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και ο περίφημος «Κατηχητικός Λόγος» αυτού. Το απόγευμα της Κυριακής γίνεται η δεύτερη Ανάσταση, ψάλλεται δηλαδή ο Εσπερινός του Πάσχα, όπου διαβάζεται το Ευαγγέλιο σε πολλές γλώσσες, ο δε Εσπερινός της Ανάστασης λέγεται και Εσπερινός της αγάπης. Από εδώ μπαίνουμε στην περίοδο της Πεντηκοστής.
Και του χρόνου να είσθε όλοι καλά.
Γράφει η ΒΑΣΙΛΕΙΑ Ι. ΜΙΧΟΥ
Πηγή Π.Λ.